Wetenschap - 6 juni 2002

Nuchtere Nederlander wil betrouwbare informatie bij BSE

Nuchtere Nederlander wil betrouwbare informatie bij BSE

Nederlanders hebben bij een voedselcrisis behoefte aan betrouwbare informatie. Rigoureuze maatregelen als ruimen van de hele veestapel op een bedrijf bij ontdekking van BSE is dan niet nodig. Bij Duitsers ligt dat anders. Die conclusie trekt prof. Joost Pennings, werkzaam bij de Wageningse leerstoelgroep Marktkunde en Consumentengedrag en bij de universiteit van Illinois (VS).

De BSE-crisis van najaar 2000 leidde tot haast onverklaarbaar gedrag van consumenten. De kans dat iemand de ziekte van Creutzfeld-Jakob opliep als gevolg van het eten van rundvlees was uiterst klein. Toch moest de consument gerustgesteld worden door miljoenenverslindende maatregelen om de kans op het eten van met BSE besmet vlees te verkleinen. Zodra op een bedrijf BSE wordt ontdekt moeten alle koeien, ook de gezonde, geruimd worden. Daarnaast wordt iedere koe die geslacht wordt getest op BSE.

Voor Pennings, Brian Wansink van de universiteit van Illinois en Matthew Meulenberg van Wageningen Universiteit was dit aanleiding om te kijken of het gedrag van de consumenten te verklaren was. De bevindingen van dit onderzoek zijn gepubliceerd in het International Journal of Research in Marketing en in Economisch Statistische Berichten.

Begin 2001 werden Duitse, Nederlandse en Amerikaanse consumenten ondervraagd tijdens het winkelen. Hieruit bleek dat de drie groepen behoorlijk in gedrag verschillen. Nederlanders laten het wel of niet eten van rundvlees vooral afhangen van de kans op besmetting. Is die laag dan zal hun reactie op een crisis als die van BSE niet veel anders worden dan zonder die crisis. Dat betekent dat Nederlanders vooral goede en betrouwbare informatie moeten krijgen van overheid en bedrijfsleven.

Amerikanen laten hun gedrag juist volledig bepalen door een minieme kans op besmetting. Bij een uitbraak zijn daardoor rigoureuze maatregelen nodig als ruimen van de gezonde koeien rondom een besmetting. Dit verschil is te verklaren doordat de VS nog geen BSE-geval kent.

Anders is dat bij vergelijking tussen Duitsers en Nederlanders. De Duitsers willen elk gevaar op besmetting vermijden en willen ook weten hoe groot die kans is. Zij schatten bijvoorbeeld de kans op het krijgen van de nieuwe variant van Creutzfeld-Jakob veel hoger in dan Nederlanders. Ook zijn zij als gevolg van de BSE-crisis veel minder rundvlees gaan eten dan de Nederlanders. Dat betekent dat in Duitsland betrouwbare informatie samen moet gaan met rigoureuze maatregelen. Een nadere analyse van de verschillen brengt Pennings tot de conclusie dat deze verschillen in gedrag cultureel bepaald zijn.

Dit inzicht in het gedrag van consumenten kunnen overheid en bedrijfsleven goed gebruiken bij het bepalen van de meest effectieve maatregelen bij een crisis, besluiten de onderzoekers. | L.N.

Re:ageer