Wetenschap - 1 januari 1970

Noordse stormvogel verhongert

In februari 2004 spoelden honderden dode Noordse stormvogels aan op de Noordzeekusten van Engeland, België, Frankrijk, Nederland en Duitsland. Dr Jan Andries van Franeker van Alterra Texel constateerde bij de autopsie dat de vogels al vijf maanden honger leden. Niet het klimaat maar de mens is hieraan volgens hem schuldig.

Van Franeker kon bij de autopsie aan de rui zien dat de Noordse stormvogels honger leden. 'De rui is een energievretend proces dat stopt als vogels niet voldoende energie krijgen', legt hij uit. 'De rui bij de stormvogels was gemiddeld gezien opgehouden op het niveau van november, en het was maart.' Dat betekent dat de vogels al vijf maanden lang te weinig energie kregen. Honger dus. De vogel staat aan de top van het ecosysteem. Hongerende stormvogels betekent dat het niet goed gaat met de Noordzee.
En er zijn meer alarmerende berichten. Zo doodden zomerstormen duizend van de tweeduizend kuikens van de grote sterns die broeden op de Farne Islands. Ook is het aantal broedende zeekoeten is sinds 1977 niet zo laag geweest. En de Deense spieringvisserij weet met moeite 300.000 ton spiering te vangen in plaats van het jaarlijkse quotum van 800.000.
Onderzoekers beginnen nu met de vinger te wijzen naar de klimaatverandering als oorzaak voor de slechte toestand van de Noordzee. De idee is dat de verwarming van de aarde leidt tot een schoksgewijze verandering in het ecosysteem die ervoor zorgt dat het plankton in de Noordzee dramatisch verandert. Daarmee verdwijnt het basisvoedsel voor spiering en andere vissen en stort het ecosysteem in. Maar Van Franeker heeft zijn twijfels.
'Voor zeevogels geloof ik niet dat dat de oorzaak is', stelt Van Franeker. 'In het verleden zijn er ook regelmatig schoksgewijze veranderingen geweest. Een gezond Noordzee-ecosysteem is robuust en flexibel genoeg om te zorgen dat daardoor niet de toppredatoren het loodje leggen.' Het klimaat is een deel van de verklaring, volgens Van Franeker. 'Er treden veranderingen op in het systeem en het systeem kan daar slechter tegen, omdat de rek eruit is door overbevissing en vervuiling. Het is geen nieuws dat het slecht gaat met de vis in de Noordzee. Het is een rommeltje met de visbestanden.' / MW

Re:ageer