Wetenschap - 1 januari 1970

Noodhulp in Irak

Noodhulp in Irak

Noodhulp in Irak


Een paar dagen na de soldaten zijn deze week ook de containers met noodhulp
aangekomen in Irak. Het Pentagon laat het graag zien: soldaten die water en
eten uitdelen aan Iraakse kinderen. Goedbedoelde hulp aan een geplaagde
bevolking of propagandamiddel om de oorlog te verkopen?

Dr Thea Hilhorst, docent rampenstudies, bezocht Noord-Irak vorig jaar voor
een evaluatie van de noodhulp na de eerste golfoorlog:

,,Ik vind het stuitend, wat er nu gebeurt. Het hele wezen van de
humanitaire hulp wordt onderuit gehaald. De hulp krijgt een lading die hij
helemaal niet hoort te hebben. Het is de Amerikanen te doen om het winnen
van de harten van de bevolking. Ze hadden net zo goed ballonnen, cd-tjes of
vlaggetjes met een foto van Bush kunnen uitdelen, maar ze kiezen voor de
hulp als middel.
Het geven van hulp is op deze manier niet meer neutraal. Het zijn ook
soldaten die de pakketten uitdelen, niet de non-gouvernementele
organisaties. Je loopt het gevaar dat de hulp gezien gaat worden als
onderdeel van de propagandamachine. Dat zou er wel eens toe kunnen leiden
dat Saddam Hoessein alle hulporganisaties de toegang tot de bevolking
ontzegt, omdat hij de hulpverleners als handlangers van de vijand
beschouwd. Datzelfde gevaar dreigt natuurlijk voor toekomstige conflicten.
Hulpverlening moet altijd neutraal zijn, vanuit de humanitaire drijfveer
leed te verzachten. Niet om zieltjes te winnen voor het ene of het andere
kamp.
Daarbij komt nog eens dat de Amerikaanse militairen het uitdelen van de
hulpgoederen erg onprofessioneel aanpakken. Ze zetten ergens een container
neer en gooien de dozen vervolgens naar buiten. Zo komt het natuurlijk niet
aan bij de mensen die het echt nodig hebben. Ik twijfel op dit moment
eerlijk gezegd ook of de mensen het voedsel echt nodig hebben. De Irakezen
zijn ook niet gek. Die zagen de oorlog aankomen en hebben eten ingeslagen.
Aan drinkwater was zeker behoefte, maar ik twijfel of het voedsel zo nodig
was.
Het meest kwalijke is dat Bush zijn oorlog alleen verkocht krijgt door te
wijzen op de humanitaire hulp die zij geven. Hij kan natuurlijk niet zeggen
‘wij vallen Irak aan en die mensen moeten zich maar zien te redden’. Al met
al staan de hulporganisaties in dit geval voor een duivels dilemma. Als er
nood is moet je hulp geven, maar door hulp te geven werk je mee aan het
legitimeren van de oorlog. Het is dus erg moeilijk te zeggen wat
hulporganisaties moeten doen. Hulp- en ontwikkelingsorganisatie Care
International heeft dat dilemma proberen op te lossen door te zeggen ‘wij
accepteren geen geld van Amerika, Engeland en Australië’. Dat is intern in
de eigen organisatie natuurlijk een heel belangrijk signaal, maar je kunt
je afvragen of dat voor de bevolking van Irak duidelijk is. |
K.V.

Re:ageer