Wetenschap - 15 februari 2001

Nogmaals: Europese Voedsel Autoriteit

Nogmaals: Europese Voedsel Autoriteit

Belangstellend heb ik de verbolgen reacties van Dick Van Zaane en Kees de Gooijer op mijn 'Alsjeblieft Geen Europese Voedselautoriteit' gelezen. Ze hadden een punt.

Wageningen UR noch Rikilt zijn corrupte onderzoeksinstituten. Evenmin is 'de' Wageningse onderzoeker een malafide persoon met een verborgen agenda. Mocht mijn stukje anderszins suggereren, dan hoop ik dat alle ten onrechte gekwetsten mijn verontschuldigingen willen accepteren. Het stukje gaat over een tendens die ik in alle takken van de kennisindustrie aanwezig acht, niet specifiek over Wageningen.

Toch blijf ik bij de strekking van het artikel. Deels behelsde die dat het voorbeeld van de EVA, de Amerikaanse FDA, slecht functioneert. De Gooijer en Van Zaane suggereren in hun reactie dat ik me daarbij baseer op enkele losse stukjes berichtgeving. Dat is onjuist. Ik volg de FDA nu al jaren - eerst als onderzoeker op het gebied van doping, nu als redacteur van diverse sportbladen en het Wb. De voorbeelden waarin de FDA in het stof heeft moeten bijten, liggen voor het oprapen. Berucht is bijvoorbeeld de wijze waarop het agentschap zich een oor laat aannaaien door farmaceutische ondernemingen. Daardoor liggen verschillende hormonen, die in Nederland alleen op recept verkrijgbaar zijn, aan de overkant van de oceaan gewoon in gezondheidswinkels. Ook het gebruik van hormonencocktails door veeboeren, streng verboden in Europa, is door de FDA toegestaan.

Dat zijn niet alleen een paar losse nieuwsberichten. Dat is een patroon. Toch malen de voorvechters van EVA er niet om. Dat bleek enkele dagen geleden weer, tijdens het tweejaarlijks BioVison-congres in Lyon. "Over ??n zaak bleek de Europese biotech-elite het in Lyon roerend eens te zijn", schrijft het Financieele Dagblad op 12 februari. "Het is de allerhoogste tijd dat er snel een onafhankelijke Europese autoriteit voor voedselveiligheid komt naar Amerikaans voorbeeld." In de collectieve FDA-jubelstemming is enige kritische bezinning toch op zijn plaats - en die bezinning is er niet. Waarom bestudeert niemand wat Europa kan leren van de fouten van de FDA?

Ander punt in mijn artikel was dat een aantal onderzoekers nu al problemen heeft met hun wetenschappelijke onafhankelijkheid, en dat de toenemende verknoping tussen instellingen daar debet aan is. Het complexer wordende institutionele speelveld waarin wetenschappers en hun instituten opereren, maakt voorzichtig. De druk om te zwijgen groeit. In mijn werk als wetenschapsjournalist ben ik me daar steeds bewuster van geworden. Omdat de EVA de resultante zal zijn van een verdere verknoping tussen instellingen, voorzag ik een sombere toekomst voor de consumentenveiligheid.

Waarom de pointe van mijn stukje herhaald? Omdat ik nog steeds nieuwsgierig ben naar wat mijn critici daarop te zeggen hebben. Geachte dr. Van Zaane en dr. ir. De Gooijer: wat dachten jullie van een interview? Over EVA.

Willem Koert

Re:ageer