Wetenschap - 15 april 2014

Nieuwe strategie voor resistente planten werkt

tekst:
Albert Sikkema

Wageningse plantenveredelaars zijn er met gene silencing in geslaagd om de aardappel resistent te maken tegen de aardappelziekte. Ze schakelden een gen uit dat de plant vatbaar maakt voor Phytophthora infestans en schadelijke meeldauw schimmels.

Met hun onderzoek tonen de Wageningse genetici een nieuwe manier aan om gewassen resistent te maken tegen ziekteverwekkers. De gangbare aanpak die nu wordt gebruikt is het inbouwen of inkruisen van dominante resistentie-genen (R-genen) die in de plantencel de strijd aangaan met de ziekteverwekker. Maar in 2010 toonde Yuling Bai aan dat planten ook S-genen hebben die functioneren als toegangspoort voor de ziekteverwekkers. Als deze genen worden platgelegd, komen ziekteverwekkers zoals schimmels en virussen de plant niet meer binnen.

De afgelopen jaren zijn meerdere S-genen gevonden in de modelplant Arabidopsis. De genetici Kaile Sun, Evert Jacobsen en Yuling Bai zochten naar genen met dezelfde functies in aardappel en tomaat en hebben nu een gen gevonden dat in deze planten fungeert als toegangspoort voor de aardappelziekte. Punt is wel dat dit S-gen meerdere functies heeft. Als ie wordt uitgeschakeld, ontstaat resistentie tegen meerdere schimmels, bacteriƫn en virussen, maar door de ingreep kan ook de groei van de plant zelf worden belemmerd. De onderzoekers vonden een gen dat bij gene silencing wel tot dwerggroei en necrose leidt in tomaat, maar niet in aardappel.

Daarmee is het bestaan van dit soort S-genen in aardappel en tomaat duidelijk aangetoond. Veredelingsbedrijven kunnen nu op zoek naar de juiste genensets met uitgeschakelde S-genen in aardappel en tomaat die wel belagers buiten de deur houden maar geen nadelige bijeffecten hebben. Het onderzoek van Sun werd deels gefinancierd door het Wageningen Universiteits Fonds.


Re:ageer