Wetenschap - 28 juni 2017

Nieuwe soorten ontdekt op Doggersbank

tekst:
Tessa Louwerens

Een team van de Nederlandse stichting "Duik de Noordzee Schoon" keerde deze week terug van een tiendaagse expeditie naar de Doggersbank. Het team, waaronder duikers van Wageningen Marine Research, ontdekte een aantal zeldzame diersoorten, onderzocht onbekende scheepswrakken en ruimde een recordaantal visnetten op.

Een octopus op de Doggersbank ©Udo van Dongen

‘Het gebeurt niet zo snel dat er in Nederland in één keer drie nieuwe soorten worden ontdekt’, zegt marien ecoloog Oscar Bos van Wageningen Marine Research. Afgelopen zondag voer het expeditieschip Cdt. Fourcault de haven van Scheveningen binnen en zette Bos voor het eerst weer voet aan wal na een tiendaagse expeditie naar de Doggersbank. Dit was voor Bos de vierde duikexpeditie op de Noordzee.

Locatie van Doggersbank Wikimedia public domain
Locatie van Doggersbank Wikimedia public domain

De Doggersbank is een zandbank midden in de Noordzee, zo’n 380 kilometer ten noordwesten van het Nederlandse vaste land, die maar zelden wordt bezocht door duikers, vertelt Bos. De expeditie van Stichting Duik de Noordzee Schoon wil de Noordzee-natuur in kaart brengen, biologische en archeologische gegevens verzamelen en afval, zoals netten, lood en vishaken, verwijderen uit het water. Het expeditieteam bestond uit 29 duikers waaronder fotografen en filmmakers, amateurarcheologen en biologen. Het team bezocht twintig scheepswrakken. Bos: ‘Van ongeveer de helft ervan kenden we nog niet de identiteit, daarom zaten er ook experts in het team zoals archeologen en scheepsbouwkundigen.’ 

Bos maakte samen met zijn collega Joop Coolen deel uit van een team van zes biologen. ‘Onze taak was om het zeeleven op de wrakken in kaart te brengen. Elke duik noteerden we alle soorten. Als we een diersoort niet herkenden, ging deze in een buisje mee aan boord om op de foto gezet te worden.’  Tijdens de expeditie werden door biologe Floor Driessen een aantal diersoorten ontdekt die nog niet eerder in Nederland zijn waargenomen. Het gaat om drie prachtige kleurrijke naaktslakken: de groene knotsslak, de oranje bartel-waaierslak en het spiegeleitje.

Dit zijn ze dan. De nieuwe slakken: de groene knotsslak (Tenellia viridis), de oranje bartel-waaierslak (Flabellina verrucosa) en het spiegeleitje (Diaphorodoris luteocincta) ©Martijn Spierenburg
Dit zijn ze dan. De nieuwe slakken: de groene knotsslak (Tenellia viridis), de oranje bartel-waaierslak (Flabellina verrucosa) en het spiegeleitje (Diaphorodoris luteocincta) ©Martijn Spierenburg

De duikcondities waren volgens Bos uitstekend. ‘Het was bijzonder helder en we hadden ruim 20 meter zicht, waardoor we ook mooie foto’s en filmbeelden konden maken. Het is net alsof je in de tropen aan het duiken bent, behalve dat het wel een stuk kouder is, soms slechts 10 graden. Mijn handschoen was op een gegeven moment kapot gegaan, dat voelde ik wel!’

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

Het vergt wel een ingewikkelde logistiek om met zo’n groot team te duiken, legt Bos uit. Eerst scant de kapitein de bodem af om te bepalen waar het wrak exact ligt. Dan wordt er een ankertje uitgegooid aan een lijn met een boei dat op het wrak wordt geplaatst en waaraan door de eerste duikers een gidslijn wordt bevestigd. Aan het eind van de duik stijgen de duikers via het touw weer op naar de boei. ‘Vanwege de stroming en golven is het niet veilig om zelf terug te zwemmen naar het schip. Dus word je met een rubberbootje opgehaald, waarna een kraan je aan boord hijst. Al met al heeft dit soort duiken een hoog James Bond gehalte.’

Bos is tevreden over de expeditie. ‘Niet alleen hebben we mooie resultaten geboekt, maar dit vrijwilligerswerk helpt me ook om een goed beeld te krijgen van de Noordzee. Dat komt van pas bij onze projecten over beschermde gebieden op zee, over natuurherstel en over de effecten van offshore windparken op het ecosysteem.’  

Bekijk de fotoserie van de expeditie hieronder:


Re:ageer