Wetenschap - 25 juli 2002

Nieuwe indeling bodems afgestemd op natuurbeheer

Nieuwe indeling bodems afgestemd op natuurbeheer

De traditionele bodemkennis biedt weinig aanknopingspunten voor natuurbeheerders. Daarom werkt Alterra aan een nieuwe bodemtypologie die meer rekening houdt met vermesting, verzuring en verdroging van de bodem.

De landbouw is minder afhankelijk van de bodemgesteldheid dan de natuur. Boeren zijn constant de bodem aan het ploegen, en be?nvloeden de bodembiologie met mest, kalk en ontwatering of juist beregening. De bestaande Nederlandse bodemclassificatie is gebaseerd op factoren die niet door deze activiteiten worden be?nvloed. Boeren hadden geen behoefte aan andere informatie.

Bij natuurontwikkeling moet naast de onveranderlijke bodem ook rekening gehouden worden met dynamische processen in de bovenste veertig centimeter - het humusprofiel - en het onderliggende watersysteem. In de nieuwe bodemtypologie die drs Rolf Kemmers, drs Rein de Waal, ir Bas van Delft en Peter Mekkink beschrijven in het laatste nummer van het tijdschrift Landschap, wordt meer rekening gehouden met die natuurlijke processen.

De onderzoekers nemen veranderingen in de humus en de waterhuishouding nadrukkelijk mee. "Humus is een belangrijk aspect van de bodem", aldus Kemmers. "Dat verandert in de loop van decennia. Daarom was het nooit aantrekkelijk om het op te nemen in de bodemtypologie." Voor natuurontwikkeling kunnen deze langzame veranderingen juist bepalend zijn. Een meer dynamische bodemtypologie is nodig om nauwkeuriger te voorspellen hoe de natuur zich op een bepaalde plek ontwikkelt, anders geformuleerd of natuurdoelen kunnen worden gehaald. "Je kunt de natuurdoelen hiermee veel beter afstemmen op de milieucondities ter plekke."

De methode van de Alterranen wordt al gebruikt en getoetst binnen natuurontwikkelingsprojecten als een monitoringsysteem. Kemmers denkt dat de nieuwe typologie ook voor biologische boeren perspectieven biedt. | M.W.

Re:ageer