Wetenschap - 21 februari 2008

Nieuwe bedreigingen voedselveiligheid op een rij

De haringworm kan de voedselveiligheid in gevaar brengen.
Een parasiet in vis die zich een weg door je organen knaagt, een chemische stof waarover nog weinig bekend is en Chinese illegale bestrijdingsmiddelen. Het is een greep uit de lijst van mogelijke bedreigingen van de Europese voedselveiligheid, die onderzoekers van het Wageningse RIKILT hebben opgesteld.
De haringworm of Anisakis simplex is één van de mogelijke nieuwe bedreigingen van de voedselveiligheid die RIKILT onderscheidt, vertelt dr. Gijs Kleter. ‘De haringworm is een parasiet. Als besmette vis wordt ingevroren heb je er geen last van. Maar gebeurt dat niet, dan wordt de parasiet in de maag van de consument actief. Hij kan zich een weg boren naar de organen en veroorzaakt soms allergische aandoeningen. Bijna alle meldingen van haringworm kwamen uit Italië.’
Kleter en zijn collega’s vonden de meldingen van haringwormbesmetting in het bestand van de Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF), een informatiesysteem waarmee EU-landen elkaar wekelijks op de hoogte houden van incidenten op het gebied van de voedselveiligheid. Binnen het EU-project Safe Foods gingen de onderzoekers van RIKILT na welke mogelijke opkomende gevaren voor de voedselveiligheid ze via de meldingen van RASFF op het spoor konden komen.
Besmetting met haringworm is een klassieke bedreiging van de voedselveiligheid. Minder klassiek is besmetting met 2-isopropyl-thioxanthone of ITX. ‘ITX zit in drukinkt’, zegt Kleter. ‘Autoriteiten hebben sporen in vruchtensap gevonden. De stof zat waarschijnlijk in de inkt waarmee de pakken waren bedrukt. Er zijn nog geen normen voor de toelaatbare dagelijkse inname van ITX.’
Een trend die de onderzoekers onderscheiden in hun analyse, die binnenkort verschijnt in Food & Chemical Toxicology, is dat incidenten in toenemende mate het gevolg zijn van producenten die de regels aan hun laars lappen. ‘Dat gebeurt bijvoorbeeld als producenten verboden kleurstoffen gebruiken zoals Para Red’, zegt Kleter. ‘De Britse autoriteiten hebben Para Red gevonden in kruiden. Via tips zijn de Spaanse autoriteiten het gebruik van isophenfos-methyl, een illegaal geïmporteerd bestrijdingsmiddel uit China, op het spoor gekomen. Het zat op paprika’s. Over de veiligheid van het bestrijdingsmiddel is in Europa zo goed als niets bekend.’
De EU werkt aan nieuwe en verbeterde versies van de RASFF-databank. Het wordt in de toekomst misschien mogelijk om gegevens van autoriteiten buiten Europa aan de Europese bestanden te koppelen. Een goede zaak, vindt Kleter. ‘Maar hoe goed informatiesystemen en databanken ook worden, voedsel- en warenautoriteiten zullen altijd geruchten en tips nodig hebben om de vinger aan de pols te houden.’

Re:ageer