Wetenschap - 23 oktober 2017

'Nieuw logo kan gezonde keus stimuleren'

tekst:
Tessa Louwerens
1

Labels op de verpakking moeten mensen helpen een bewuste keus te maken, maar in de praktijk blijkt dat best lastig. Hans van Trijp, hoogleraar Marketing en Consumentgedrag, pleit voor een relatief logo, waarop consumenten in één oogopslag kunnen zien hoe gezond een product is ten opzichte van vergelijkbare producten.

© Shutterstock

De herformulering van levensmiddelen is in volle gang, maar Van Trijp twijfelt of dit wel genoeg is. Want er is nog altijd een verschil tussen wat er in de schappen ligt, wat mensen in hun winkelwagentje leggen en wat ze uiteindelijk ook thuis daadwerkelijk opeten. Uit de herformuleringsmonitor van het RIVM blijkt bijvoorbeeld dat de percentages zout in producten al wel zijn gedaald. Maar dit is niet terug te zien in de consumptie, en de richtlijn van maximaal zes gram per dag wordt nog niet gehaald.

Marketing met tegenwind
Volgens Van Trijp is het niet zo zeer een gebrek aan informatie, maar vooral een gebrek aan motivatie die er toe leidt dat we ongezond eten. ‘Ongezonde producten verkopen zichzelf. Als producent hoef je er alleen genoeg zout, suiker en vet in te stoppen', zei hij vorige week tijdens het symposium Nieuwe wegen naar gezonde voeding. Maar het verkopen van gezonde producten is een stuk lastiger.  Want als het om de smaak gaat, zijn lekker en gezond elkaars tegengestelde. Van Trijp noemt het marketing met tegenwind. ‘Mensen zijn er niet op gebouwd om deze verleiding te weerstaan en voorlichting blijkt in praktijk niet zo succesvol als gehoopt. Daarnaast hebben mensen minder vertrouwen in adviezen van voedingsexperts, omdat ze worden geconfronteerd met tegenstrijdige berichten. De mogelijke gezondheidseffecten op lange termijn, wegen dan niet op tegen de onmiddellijke beloning van lekker eten.’

Vergelijkend logo
Logo’s of labels op de verpakking moeten mensen helpen een bewuste keus te maken, maar Van Trijp vraagt zich af of dit voldoende is.  ‘De discussie over labeling vind ik vrij sneu. Die wordt vooral op politiek niveau gevoerd, door partijen die zich laten leiden door eigen belangen in plaats van wetenschappelijke inzichten.  Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat nutritionele labels op de verpakking het gedrag van consumenten beïnvloeden, of dat het ene logo het beter doet dan het andere.’

Hij stelt een andere aanpak voor: een ‘relatief’ logo dat de consument makkelijk inzicht biedt in de gezondheid van producten. ‘Dan krijgt dus elk product een indicatie voor “hoe gezond is de categorie” en “hoe gezond is dit product binnen die categorie”.  Bijvoorbeeld hartig broodbeleg. Binnen die categorie maak je dan een ranglijst van hoe gezond deze producten zijn ten opzichte van elkaar, op basis van objectieve voedingskundige informatie.’

Zo zou zo'n relatief logo er grofweg uit kunnen zien ©Hans van Trijp


Stimulans voor de industrie

Maar Van Trijp gaat nog een stap verder, door te stellen dat deze ranglijsten ook kunnen worden gebruikt om de industrie te prikkelen bij het herformuleren van hun producten. Hij stelt voor om elk jaar per categorie de 10 procent ongezondste producten te nomineren om uit de schappen te worden verwijderd. ‘Dit is dan met een terugkeergarantie, als de producent het product binnen een jaar alsnog voldoende verbetert. Het is nog maar een idee dat wel om doorontwikkeling vraagt. Maar ik denk dat er veel te winnen valt als fabrikanten herformulering meenemen in hun businessmodel.’

Re:acties 1

  • Timo

    Zeer interessant idee, zelfs zonder het uit de schappen halen van producten kan een relatieve schaal een mooie stimulans zijn voor bedrijven om te blijven innoveren en herformuleren. Als bedrijf wil je het natuurlijk beter doen dan je concurenten, en als bedrijf A bedrijf B voorbij streeft, kan dit bedrijf B weer motiveren om verder te verbeteren.

    Mocht de hele sector hierin meegaan dan verschuift de schaal waarbij alle producten gezonder worden, mochten er een paar ambitieuze bedrijven tussen zitten dan is in elk geval een deel van de sector bezig met deze constante verbetering.

    Voor de consument die alsnog interesse heeft in de 'absolute' weergave van hoe gezond/ongezond een product is, is er altijd nog de voedingswaardetabel.

    Reageer

Re:acties 3

  • Dolores Brouwer

    Mooi plan Hans! Maar het lijkt me nog een hele kunst. Persoonlijk zou ik liever helemaal geen rood meer zien....ook niet de beste in de slechtste categorie...toch?
    Alleen een groene en gele route in de supermarkt. Dat lijkt me al jaren geweldig.

  • Food

    Sounds interesting, but this has the same problem like the Choices logo: the categories for which you need at least university education to understand them.

    To make this idea succesful, consumer research should decide how consumers categorize products.

  • Shimelis Altaye Bogale

    I am completely online with these novel ways of thinking!


Re:ageer