Wetenschap - 1 januari 1970

‘Nieuw’ CJD-variant bevat klassiek prion

Patiënten die lijden aan de nieuwe variant van de dodelijke hersenziekte van Creutzfeldt-Jakob (CJD) hebben twee typen ziekmakende prionen in hun hersenen. Dat blijkt uit onderzoek met een zeer gevoelig antilichaam dat is ontwikkeld door het CIDC-Lelystad.

‘De vondst bevestigt een vermoeden dat we al langer hebben: dat alle aan BSE verwante ziekten door een combinatie van prioneiwitten worden veroorzaakt. Het heeft geen directe gevolgen voor bestrijding van de ziekte, maar kan wel helpen om de vragen op te lossen over de oorsprong van de ziekte’, zegt dr. Jan Langeveld, onderzoeker bij het Centraal Instituut voor DierziekteControle (CIDC-Lelystad). Samen met collega’s van de Britse National CJD Suveillance Unit in Edinburgh publiceerde hij de nieuwe vondst in het januarinummer van het American Journal of Pathology.
Tot nu toe was bekend dat klassieke vormen van Creutzfeldt-Jakob waaraan sporadisch ook al mensen stierven vóór de uitbraak van de gekke koeienziekte BSE, werd veroorzaakt door één van twee priontypen - PrPSc type 1 of type 2 - of een mengsel daarvan. Terwijl de nieuwe variant van CJD, zeer waarschijnlijk veroorzaakt door het eten van met BSE besmet rundvlees, gekenmerkt werd door de aanwezigheid van een ander priontype: PrPSc type 2B genaamd. De diagnose ‘BSE-gerelateerde patiënt’ gebeurt met name op basis van dit afwijkende priontype.
Het recent gepubliceerde onderzoek toont echter aan dat alle 21 onderzochte patiënten met de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob eveneens type 1-prionen in hun hersenen en amandelen accumuleren. Langeveld: ‘De hoeveelheid is wel veel kleiner, maar er zijn bij deze patiënten dus wel degelijk twee typen actief. Zulke mengsels van prionen zie je ook bij BSE in koeien en bij BSE opgewekt in schapen. Het zet de denkbeelden over de oorsprong en besmetting in een ander daglicht. Het roept bijvoorbeeld de vraag op of scrapie uit schapen, die meestal een type 1 prionen hebben, een rol kan hebben gespeeld in de oorsprong van de epidemie.’
In Europa geldt al ruim vijf jaar een absoluut verbod op de verwerking van diermeel in voeders voor dieren om besmetting met BSE tegen te gaan. / GvM

Re:ageer