Wetenschap - 25 mei 2010

Nematologen ontrafelen het verouderingsproces

Wageningse nematologen hebben de genetische basis van het verouderingsproces ontrafeld bij de nematode Caenorhabditis elegans. Hierdoor komt het humane onderzoek naar veroudering in een stroomversnelling, verwacht onderzoeker Jan Kammenga.

De nematode C. elegans, een één millimeter lange worm, is een belangrijk modelbeestje voor genetisch onderzoek. Veel genen van deze worm – zijn genoom bestaat uit twaalfduizend a dertienduizend genen - komen ook bij de mens voor en vervullen vergelijkbare functies.
De Wageningse nematologen namen een tiental verschillende stammen van C. elegans en bepaalden de genexpressie van zowel jonge als oude beestjes. Ze ontdekten dat de regulatie van genexpressie bij de oude wormen met vijftig procent was afgenomen bij bijna tien procent van de genen. Deze genen vervullen een functie bij de opbouw en herstel van het lichaam. Ook vonden ze een setje genen waarbij de genregulatie juist toenam. Deze genen zijn betrokken bij de verlenging van de levensduur van de nematode.
 
Desintegratie
‘Er was al veel bekend over de functie van individuele genen van C. elegans bij veroudering of degeneratie’, zegt Kammenga. ‘Wij laten nu als eerste het netwerk van genen zien dat bij veroudering is betrokken. Dat genetische netwerk desintegreert. We hebben nieuwe regulatiefactoren gevonden die een rol spelen in de algehele degeneratie van de levensduur.’ Samen met promovendus Ana Viñuela-Rodriguez, postdoc Basten Snoek en analist Joost Riksen publiceerde Kammenga zijn bevindingen op 20 mei in de online editie van Genome Research.
Biomedische onderzoekers kunnen de uitkomsten gebruiken om meer gericht te kijken naar de variatie in genexpressie bij de oudere mens. ‘We weten nu de gensequenties die de veroudering reguleren’, verklaart Kammenga. ‘Die kun je nu gericht zoeken in het genoom van de mens.’ Dit zou kunnen leiden naar nieuwe receptoren voor preventie en medicatie ter behandeling van ouderdomsziekten.

Re:ageer