Wetenschap - 18 april 2002

Natuurverkenning 2002 roept op tot natuuroffensief

Natuurverkenning 2002 roept op tot natuuroffensief

De doelen van het natuurbeleid zullen bij de huidige gang van zaken niet worden gehaald. Die conclusie trekken onderzoekers in de Natuurverkenning 2002, een toekomstverkenning van de ontwikkelingen in natuur en landschap in de komende decennia. De overheid zal zelf de sturing in handen moeten nemen voor de verbetering van natuur en landschap.

Het Natuurplanbureau, een consortium onderzoekers van Alterra, het landbouweconomisch instituut LEI en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), schetst in de Natuurverkenning 2002 geen vrolijk beeld van de toekomst. De biodiversiteit van de zee zal zwaar onder druk komen te staan met het huidige gebruik. Onder het beleid van de Vijfde nota ruimtelijke ordening zullen de waardevolle cultuurhistorische en geologische landschapselementen grotendeels verdwijnen, omdat slechts een kwart wordt beschermd. En vooral in het stedelijk gebied zal de hoeveelheid groen eerder dalen dan stijgen.

Om het tij te keren moet de overheid volgens het Natuurplanbureau inzetten op een 'natuuroffensief'. Ook moet de overheid de doeleinden van het natuurbeleid explicieter en ambitieuzer stellen. Nu heeft de overheid het biodiversiteitsdoel gericht op het niveau van 1982. Daarbij legt men zich neer bij de verliezen van v??r 1982, vinden de onderzoekers.

Het natuuroffensief kan volgens de onderzoekers vorm krijgen door versterking van de - met de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) ingezette - aankoop van natuurgebieden en ontwikkeling van nieuwe natuur. Dat kan gerealiseerd worden door grotere bufferzones te cre?ren rond de EHS, maar ook door het agrarisch natuurbeheer rondom de EHS te concentreren. Dan werkt het agrarisch natuurbeheer ook beter, wees recent onderzoek van Willemijn Geertsema van Alterra uit.

Om te komen tot een betere bescherming van het cultuurlandschap en de daarin aanwezige geologische en cultuurhistorische elementen pleit het Natuurplanbureau voor een bescherming van het totaalbeeld, bijvoorbeeld door complete landschappen van enkele honderden hectares binnen een beschermende groene contour te brengen.

Het Natuurplanbureau ziet ook positieve ontwikkelingen. De onderzoekers zijn optimistisch over de globalisering van de landbouw, want de vermindering van het landouwareaal levert tien tot vijftien procent natuurwinst op. Ook de huidige trend om kwalitatief hoogstaande woningbouw te realiseren in het groen zien de onderzoekers als positief, omdat met de meerwaarde van de woningen in het groen of aan het water natuurontwikkeling kan worden gefinancierd.

De meeste kans op succes is er als de overheid zelf de kans krijgt de sturing ter hand te nemen. Volgens het Natuurplanbureau is het de vraag of particulieren hun groen optimaal voor de natuur zullen inrichten en beheren. | M.W.

Re:ageer