Wetenschap - 1 januari 1970

Natuurbeleid moet met klimaat mee veranderen

Natuurbeleid moet met klimaat mee veranderen


Het gaat nog steeds niet goed met de Nederlandse natuur. Uit de op maandag
15 september gepresenteerde Natuurbalans blijkt dat het natuurbeleid niet
leidt tot verbetering van de natuur. En de klimaatverandering stelt
beleidsmakers voor nieuwe vragen. Zo is het maar de vraag of we het Korhoen
wel kunnen en moeten redden.

De presentatie van de Natuurbalans wordt onderhand een jaarlijks
terugkerend slechtnieuwsverhaal. ,,Het blijft het verhaal van de drie v's:
verdroging, vermesting en versnippering'', geeft dr Joep Dirkx van het
Natuurplanbureau toe. ,,En het kost veel moeite om het met natuurbeleid de
goede kant op te duwen.'' Dirkx, projectleider van het Wageningse aandeel
van het onderzoek, ziet echter ook pluspuntjes. ,,Wat betreft areaal is
zelfs sprake van uitbreiding en het kwaliteitsverlies gaat minder hard dan
het ging. Het verzuringsbeleid lijkt vruchten af te werpen. De
achteruitgang van bepaalde soorten korstmossen gaat daardoor minder snel.''
Maar de realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) loopt nog steeds
achter. Niet alleen vanwege de aankoopstop die minister Cees Veerman van
LNV vorig jaar instelde, maar vooral omdat de inrichting van de al wel
gekochte natuurgebieden achterloopt. Dat komt onder andere door de
versnippering, legt Dirkx uit, als gevolg van de vrijwilligheid die ten
grondslag ligt aan de verkoop van natuur. ,,In het natuurgebied De Brand in
Noord-Brabant bijvoorbeeld zitten heel veel kleine boseigenaren. Die willen
niet verkopen, en daardoor kan het Brabants Landschap het gebied niet
inrichten en beheren.'' Eén grondeigenaar kan zo de inrichting van een deel
van de EHS tegenhouden.
Waar de onderzoekers zich zorgen over maken is het plan van de regering om
zo'n vijftigduizend hectare van de EHS te laten beheren door particuliere
grondeigenaren. Tot nu toe wordt slechts vijfhonderd hectare natuur door
particulieren beheerd. Volgens Dirkx komt dat door het woud aan regels en
vergunningen waarmee zij te maken krijgen. ,,Wij adviseren dan ook om de
particulieren te helpen met het hele circus. Je zult het beleid moeten
verkopen.'' Hetzelfde geldt voor het agrarisch natuurbeheer.
De klimaatverandering stelt beleidsmakers voor nieuwe vragen. De
soortensamenstellling van de Nederlandse natuur verandert door het steeds
warmere weer. Het korhoen is daar een goed voorbeeld van. De weinig mobiele
vogel zit als het ware opgesloten in zijn leefgebied op de Sallandse
Heuvelrug. Het beleid is er op gericht veel te investeren in het behoud van
een levensvatbare populatie, terwijl het warmere klimaat voor het op
strenge winters ingestelde korhoen eigenlijk steeds minder geschikt wordt.
Volgens Dirkx moeten we dan ook naar een flexibeler beleid. ,,Je moet de
verandering faciliteren.'' Dat kan door naast de EHS een fijnmazig netwerk
te realiseren dat natuurgebieden met elkaar verbindt, en door op Europees
niveau te streven naar samenwerking en een minder rigide soortenbeleid. Zo
kan het korhoen naar het koudere noorden migreren. | M.W.

FOTOBIJSCHRIFT
Het korhoen heeft zich goed aangepast aan strenge winters. De
klimaatverandering roept de vraag op of het wel zo logisch is te blijven
investeren in de geïsoleerde populatie korhoenders op de Sallandse
Heuvelrug, en of het niet beter is om in Europees verband te zoeken naar
geschiktere plekken met meer strenge winters. | Foto Ruben Smit

Re:ageer