Wetenschap - 23 maart 2018

Na heftige emoties komt reflectie in digitaal debat Oostvaardersplassen

tekst:
Stijn van Gils
21

Na een periode waarin emoties overheersten, is op sociale media nu een meer inhoudelijk debat over het beheer in de Oostvaardersplassen gestart. Dat blijkt uit een voorlopige analyse van WUR-onderzoekers.

© Flickr / Bart Jekel

‘Het barstte los na een bericht in de Telegraaf van 23 februari’, vertelt Thomas Mattijssen, onderzoeker bij Wageningen Economic Research. Hij wijst op een grafiek waarop uitingen op sociale media over de Oostvaardersplassen te zien zijn. ‘De krant schrijft in dit artikel dat dierenliefhebbers vrezen dat dieren in het gebied een hongerdood gaan sterven.’

Het bericht wordt volop gedeeld. Er ontstaat een golf aan verontwaardigde berichten over de Oostvaardersplassen op Facebook, Twitter en Instagram. De uitingen over het gebied, waar kuddes grote grazers vrij leven en niet worden bijgevoerd, zijn op sociale media overwegend negatief. Uiteindelijk besluit de provincie om de dieren bij te voeren vanwege de bedreigingen aan boswachters: ‘het was niet meer te houden.’

Sentimententhermometer
Mattijssen analyseert samen met zijn collega’s Bas Breman (Wageningen Environmental Research) en Tim Stevens (Strategische Communicatie) de digitale sentimenten over het gebied. Ze doen dat als onderdeel van de Natuurverkenning, een vierjaarlijkse rapportage waarmee de discussie over de toekomst van natuur in Nederland wordt gevoed. ‘Uitingen op sociale media worden steeds invloedrijker. Ook over natuur’, vertelt Breman. ‘Maar we weten heel weinig over hoe deze discussies zich ontwikkelen.’

Het is bijvoorbeeld onbekend in hoeverre het sentiment op platformen als Twitter representatief is voor het sentiment in de samenleving. Evenmin is het duidelijk welke houding beleidsmakers het beste aan kunnen nemen. ‘Met dit onderzoek willen we meer inzicht krijgen in dit soort vragen. Uiteindelijk willen we een soort thermometer ontwikkelen waarmee we op wetenschappelijke wijze debatten over de natuur of andere maatschappelijke thema’s kunnen meten Op deze manier zie je in één oogopslag de belangrijkste thema’s en sentimenten in het natuurdebat.’

Berichten over de Oostvaardersplassen op sociale en gewone media. Rood is met negatief sentiment, groen met positief. De zwarte lijn is het verschil tussen die twee. (Bron: WUR, voorlopige analyse)

Emotionele pieken
Zover is het nog lang niet. Sterker, de analyse over de Oostvaardersplassen is nog niet definitief uitgevoerd. Toch ziet het team nu al verschillende patronen. De hele ontwikkeling van het debat bijvoorbeeld. ‘Dat leidde in eerste instantie een relatief sluimerend bestaan, maar barstte los na dat bericht in de Telegraaf. Vervolgens zie je continu een wisselwerking tussen normale media en sociale media die elkaar versterken’, vertelt Mattijssen.

Tot aan de tweede piek in het aantal berichten voerden emoties de boventoon. ‘De reactie van Staatsbosbeheer was echter vooral feitelijk. Zij vertelden vooral wat het beheer was en waarom bijvoeren vanuit dat standpunt niet zinvol was. Dat werkte bijna als olie op het vuur’, vertelt Mattijssen. Hoe je daar als beleidsmaker mee om moet gaan vindt het team een lastige. ‘Alleen maar feitelijk werkt niet, maar je kunt als organisatie ook niet meegaan in de emoties’, vertelt Stevens, die vergelijkbare analyses maakt over het sentiment in de landbouw. ‘Maar hier moeten we wel wat mee’, merkt Mattijssen op. ‘Het huidige natuurbeleid is erg gefocust op vermaatschappelijking. Als er zoiets als dit aan de hand is, kun je die betrokkenheid niet ineens wegwuiven.’

Reflectie
Na de emotionele piek is op sociale media vooral reflectie en bezinning te zien. ‘Mensen proberen de discussie te duiden, of vragen zich af of we niet te snel een beslissing hebben genomen.’ Hoe de discussie zich verder gaat ontwikkelen weten de onderzoekers niet. ‘Dat is niet te voorspellen’, zegt Stevens. ‘Maar ik denk wel dat de kans groot is dat de discussie volgend jaar weer heftiger wordt. Die Facebookgroepen bestaat immers nog en kunnen zo weer geactiveerd worden.’

Re:acties 21

  • Martine 77

    De reacties van Staatsbosbeheer zijn vooral feitelijk. Ja als je hun feiten onder het mom 'wij van wc eend, adviseren wc eend' feitelijk noemt. Maar ik mis in jullie onderzoek de reacties van : hoogleraren, oud Staatsbosbeheer medewerkers, de KNMvD, jager, etc.etc. De reacties op sociale netwerken steunen alleen de opinie van de mensen die nog wel onafhankelijk zijn en zonder tunnel visie naar de situatie kijken. Maar ik ben blij dat wij jullie ook weer van een baantje hebben voorzien.

    Reageer
  • Paul

    Kom die beesten krijgen het nog slechter het heeft geen tijd om aangroeien dus het blijft daar kaal ze vermoorden doel bewust die beesten hoe ziek in je hoofd ben je dan mensen moeten nu door blijven gaan en niet meer stoppen en veel foto's delen zo dat echt iedereen kan zien hoe het er echt aan toe gaan komt er van zelf geen mens meer dan zit de niches er in die blijven altijd dat beeld voor hun houden wie wil daar nou lopen met hun kinderen kijk papa daar staat bamby ja kind ik zie het maar bamby is wel erg mager papa ja kind dat zie ik ook kijk papa daar is nog een bamby die leg wel erg stil ja kind dat klopt die is dood die hebben geen eten gegeven voor 6 maanden

    Reageer
  • Wim g.w.husmans

    Onze overheden zoals ook Staatsbosbeheer en het management van de OVP zien "het experiment" als een academische feitelijkheid. Hongerende en stervende dieren zijn daarmee dus "een experiment" geworden.
    En omdat je zo denkt kun je ook niet meer denken in termen van compassie en genegenheid voor dieren. Dat is het nadeel van bestuurderen. Zij kunnen zich beschermen achter hun vermeende superieuriteit.
    Heren! Het experiment is mislukt. De mislukking bestaat hieruit dat de natuur niet blij is met uw hooghartige manier van denken. Vermoedelijk vanuit een bijbel die zegt dat de dieren er voor de mens zijn. Een religieus "feit".
    Dieren hoeven niet te sterven omdat mensen gelijk willen hebben. Schaamt u!

    Reageer
  • MIrjam

    Nou de fb groep van Cynthia en Annemieke is here to stay!! En we zullen niet rusten voordat deze ellende is opgelost, ook al zal het misschien in de zomer beter lijken, dat is het niet!! Voor eens en altijd het experiment is mislukt, het gaat nooit werken op deze manier met het "beheer"van SBB, weg de grote grazers uit de OVP!!

    Reageer
  • Willeke manooy

    Afijn, lijkt erop dat we weer eindeloos statistieken gaan bekijken en oeverloos debatteren over dit uiterst pijnlijke onderwerp. Ook een manier om wederom belasting geld te gaan verspillen terwijl dat ook constructief gebruikt zou kunnen worden om nu eindelijk eens de werkelijke problemen in onze maatschappij aan te pakken.
    1 Ding is duidelijk dit "probleem" zal zeker niet zo maar overwaaien.....
    Geen bedreiging hoor......maar je moet niet nog veel langer mensen of dieren op droog brood zetten......die groep word steeds groter.....
    Slaap er een nachtje over en ga dan over op echte oplossingen......Lijkt me voor ieder mens of dier echt belangrijk.

    Reageer
  • Ingrid van de Zusjes

    Nee hoor...ik zeg nog steeds OVP weg ermee....hoi hooihooihooi,
    steriel maken, verplaatsen en ophouden met natuurtje spelen van EU subsidies.

    Reageer
  • Anton van Oversteeg

    Hoe zou onze minister het vinden zonder eten en een beetje drinken op 10 m² of te wel een kamertje van 2 bij 5 m te moeten leven want dat is ook de realiteit voor de konikpaarden, heckrunderen en Edelherten in de Oostvaardersplassen.

    Reageer
  • Eva

    Staatsbosbeheer gooide geen olie op het vuur door feiten te verkondigen. Als je een leugen maar vaak genoeg verteld en herhaald blijft het een leugen en word het nooit een feit.
    Leugen 1 de dieren zijn in winterstand, dit bestaat niet bij paarden en runderen.
    Leugen 2 het is natuur. Er staat een hek omheen dat is dus gewoon een dierentuin.
    Leugen 3 we houden ons aan de afspraak door vroeg reactief beheer uit te voeren, nee dat doen jullie niet. Ze zijn nu pas na maanden winter gaan schieten. En dat schieten gebeurd dan ook nog eens niet goed!
    Als een jager een dier op die manier afschiet is hij per direct zijn vergunning kwijt. Als een boer zo voor zijn dieren zorgt krijgt hij een boete alle instanties spreken er schande van en iedereen haalt hem door het slijk! En nu? Nee nu is het allemaal prima en word het in de doofpot gestopt omdat niemand zijn handen durft te branden!
    Staat bos beheer ( welk bosbeheer) dat dode bos? Gooit olie op het vuur door te blijven liegen. En godzijdank durven die zogenoemde penny meisjes, wel op te staan. En onder hun heel veel grote namen !!

    Reageer
  • Petra ijspelder

    Volgend jaar dan leeft er geen 1 meer en denk erom de foto's van deze weerzinwekkende plek het horrorpark van Flevoland gaan de hele wereld over

    Reageer
  • M.van der Hoeven

    Discussie volgend jaar? Waarover???? De grote grazers zijn dan allang weg!

    Reageer

Re:ageer