Wetenschap - 23 maart 2018

Na heftige emoties komt reflectie in digitaal debat Oostvaardersplassen

tekst:
Stijn van Gils
21

Na een periode waarin emoties overheersten, is op sociale media nu een meer inhoudelijk debat over het beheer in de Oostvaardersplassen gestart. Dat blijkt uit een voorlopige analyse van WUR-onderzoekers.

© Flickr / Bart Jekel

‘Het barstte los na een bericht in de Telegraaf van 23 februari’, vertelt Thomas Mattijssen, onderzoeker bij Wageningen Economic Research. Hij wijst op een grafiek waarop uitingen op sociale media over de Oostvaardersplassen te zien zijn. ‘De krant schrijft in dit artikel dat dierenliefhebbers vrezen dat dieren in het gebied een hongerdood gaan sterven.’

Het bericht wordt volop gedeeld. Er ontstaat een golf aan verontwaardigde berichten over de Oostvaardersplassen op Facebook, Twitter en Instagram. De uitingen over het gebied, waar kuddes grote grazers vrij leven en niet worden bijgevoerd, zijn op sociale media overwegend negatief. Uiteindelijk besluit de provincie om de dieren bij te voeren vanwege de bedreigingen aan boswachters: ‘het was niet meer te houden.’

Sentimententhermometer
Mattijssen analyseert samen met zijn collega’s Bas Breman (Wageningen Environmental Research) en Tim Stevens (Strategische Communicatie) de digitale sentimenten over het gebied. Ze doen dat als onderdeel van de Natuurverkenning, een vierjaarlijkse rapportage waarmee de discussie over de toekomst van natuur in Nederland wordt gevoed. ‘Uitingen op sociale media worden steeds invloedrijker. Ook over natuur’, vertelt Breman. ‘Maar we weten heel weinig over hoe deze discussies zich ontwikkelen.’

Het is bijvoorbeeld onbekend in hoeverre het sentiment op platformen als Twitter representatief is voor het sentiment in de samenleving. Evenmin is het duidelijk welke houding beleidsmakers het beste aan kunnen nemen. ‘Met dit onderzoek willen we meer inzicht krijgen in dit soort vragen. Uiteindelijk willen we een soort thermometer ontwikkelen waarmee we op wetenschappelijke wijze debatten over de natuur of andere maatschappelijke thema’s kunnen meten Op deze manier zie je in één oogopslag de belangrijkste thema’s en sentimenten in het natuurdebat.’

Berichten over de Oostvaardersplassen op sociale en gewone media. Rood is met negatief sentiment, groen met positief. De zwarte lijn is het verschil tussen die twee. (Bron: WUR, voorlopige analyse)

Emotionele pieken
Zover is het nog lang niet. Sterker, de analyse over de Oostvaardersplassen is nog niet definitief uitgevoerd. Toch ziet het team nu al verschillende patronen. De hele ontwikkeling van het debat bijvoorbeeld. ‘Dat leidde in eerste instantie een relatief sluimerend bestaan, maar barstte los na dat bericht in de Telegraaf. Vervolgens zie je continu een wisselwerking tussen normale media en sociale media die elkaar versterken’, vertelt Mattijssen.

Tot aan de tweede piek in het aantal berichten voerden emoties de boventoon. ‘De reactie van Staatsbosbeheer was echter vooral feitelijk. Zij vertelden vooral wat het beheer was en waarom bijvoeren vanuit dat standpunt niet zinvol was. Dat werkte bijna als olie op het vuur’, vertelt Mattijssen. Hoe je daar als beleidsmaker mee om moet gaan vindt het team een lastige. ‘Alleen maar feitelijk werkt niet, maar je kunt als organisatie ook niet meegaan in de emoties’, vertelt Stevens, die vergelijkbare analyses maakt over het sentiment in de landbouw. ‘Maar hier moeten we wel wat mee’, merkt Mattijssen op. ‘Het huidige natuurbeleid is erg gefocust op vermaatschappelijking. Als er zoiets als dit aan de hand is, kun je die betrokkenheid niet ineens wegwuiven.’

Reflectie
Na de emotionele piek is op sociale media vooral reflectie en bezinning te zien. ‘Mensen proberen de discussie te duiden, of vragen zich af of we niet te snel een beslissing hebben genomen.’ Hoe de discussie zich verder gaat ontwikkelen weten de onderzoekers niet. ‘Dat is niet te voorspellen’, zegt Stevens. ‘Maar ik denk wel dat de kans groot is dat de discussie volgend jaar weer heftiger wordt. Die Facebookgroepen bestaat immers nog en kunnen zo weer geactiveerd worden.’

Re:acties 21

  • Marjon

    Ik mag toch hopen dat dit na al die jaren eindelijk stopt. Dus nee niet herhalen deze jarenlange dier kwelling.

    Reageer
  • Wilma de Graaf Kwist

    Volgend jaar weer heftiger worden!!!!

    Het moet gewoon nu klaar zijn met dat verhongeren van dieren

    Reageer
  • Marcel Vossestein

    Waarom stelt men de kern niet centraal als wetenschappers, als de reacties zoveel informatieachterstanden laten zien?
    Voedingswaarde bepaalt de aantallen grazers! Via de meest korte interactie tussen grazers - vooral herten - en de vegetatie wordt de voedingswaarde in de Oostvaardersplassen (OVP) opgestuwd tot drie die van Friese weilanden. In voedingswaarde zijn de OVP [10x voedzamer] gelijk aan die op de Veluwe [10x groter]. Vanwege dynamiek en plaatselijke verschillen is met vaste aantallen grazers per oppervlakte meest misleidend. Die oppeppende werking tussen herten en vegetatie bestaat aantoonbaar ook in de Amsterdamse Waterleidingduinen en de middeleeuwse landgoedkern Deelerwoud met biologisch-dynamisch beheer.

    Reageer
  • diana

    Ik ben blij dat de de discussie op internet steeds inhoudelijker wordt. Dit artikel is goed nieuws. Moest het alleen op emoties blijven gaan, zou het niet veranderen. nu hoop ik dat steeds meer mensen in gaan zien dat dit een idealistisch idee is van Frans Vera, waar staatbosbeheer blijft teren op de argumenten die hij ooit heeft bedacht. Natuur laat zich niet sturen en dat moet je accepteren. Dit experiment is mislukt. Het landschap dat men wilde creeeren is niet gekomen. De mensen die gaan voeren doen dit uit wanhoop, omdat ze gevoelens hebben. Wat kun je ze verwijten? dat ze Vera's zieke kindje niet ondersteunen?
    Je mag van de dieren geen natuurlijk selectie verwachten als je maar een gedeelte van hun natuurlijke manier van leven kunt geven.Ik hoop dat steeds meer biologen dit ook in gaan zien. Nu blijven ze steken op: het is de natuur. Maar dit is geen volwaardige natuur. Een bioloog is veel meer geinteresseerd in wat er ontstaat ipv wat er gecreeerd wordt. Schande om de theorien van Darwin zo te misbruiken. Ik schaam me dood als bioloog voor de oostvaardersplassen.

    Reageer
  • Sjimmie v.d Rebell

    Hehe, die reaguurders hier zijn allemaal Russische trollen die zo hopen het land verder te destabiliseren. En voor zover er toch wat Nederlanders bij zijn, zijn het vooral rechtse wildernishatende vleesetende huichelaars die eigenlijk geen fuck geven om dieren behalve als ze er op mogen zitten of ze ze gevangen mogen houden in stallen, steriele weilanden of woningen.

    Reageer
  • Monique v Helmondt

    Tjonge jonge zeg !!
    Een grafiek !!
    Lekker belangrijk !! En die klopt ook nog niet !!
    Volop actie nog op fb en intussen een stichting geworden met inmiddels 40.000 leden en er komen er alleen maar bij door alles alleen maar wetenschappelijk te bekijken !!
    Niemand v de provincie of SBB die schijnbaar iets om die dieren geeft !
    We gaan door dat is zeker,net zolang totdat alle grote grazers weg zijn bij de OVP !!!

    Reageer
  • Arie de Groot

    Zelfs hier, op een pagina met meetresultaten van sentimentenanalyse en metacommunicatie mbt de OVP, zonder een enkel oordeel of mening over het onderwerp, menen de actievoerders te moeten roeptoeteren - gelijk ongeleide (en verongelijkte) projectielen. Maar gelukkig geeft de trend aan dat, ondanks dit selecte groepje, het debat meer inhoudelijk wordt en bezinning optreedt.

    Reageer
  • Ingrid v kessel

    Het gaat hier om levende wezens. Niet om cijfers debatten of grafieken. Ga eens denken in oplossingen ipv problemen. Ik hoop dat volgend jaar de fb groepen niet meer nodig zijn. De dieren moeten hier weg in ieder geval de runderen en paarden! Mijnheer Vera tis mislukt ssb tis mislukt dus nu naar n oplossing en voor de volgende winter.

    Reageer
  • h.klompemaker.

    het is alleen nog een cijfer feit.. afgelopen week werden er weer legio gedood..dieren zijn alleen nog wetenschap..het geweten voorbij..vreselijk.. net als onze reacties..

    Reageer
  • Sheila Suvrijn

    Onvoorstelbaar wat een bullshit allemaal! Blijkbaar weten veel mensen niet meer wat het woord natuur inhoudt! Hou eens op met al die bureaucratie, dit is gewoon een keihard mislukt commercieel dierenpark! Jullie hebben de dieren daar zelf geplaatst, ze kunnen niet weg, jullie hebben er hekken omheen gezet! Ik weet niet of jullie het weten, maar in de natuur trekken dieren verder naar een ander gebied waar wel voedsel is. Wrijf jullie ogen eens goed uit, deze dieren kunnen dit niet, ik heb nog nooit zo'n troosteloze woestijn gezien zonder beschutting en zonder ook maar iets te eten!Kreperen doen ze stuk voor stuk! Schaam jullie heel diep!

    Reageer

Re:ageer