Wetenschap - 11 oktober 2001

NMR in de mesthoop

Milieutechnologen kijken moleculair naar varkensmest

De sectie Milieutechnologie van Wageningen Universiteit is waarschijnlijk de eerste die de moleculaire techniek Nuclear Magnetic Resonance (NMR) gebruikt voor mestonderzoek. Het is zoeken naar een goed in de markt liggende compost uit varkensmest.

"In zo'n NMR-machine gaat een monster van 250 milligram", vertelt drs. Adrie Veeken van de sectie Milieutechnologie. "Dat maakt het niet zo eenvoudig om uit een lading varkensmest een representatief monster te halen." Veeken is waarschijnlijk de eerste onderzoeker die NMR-technologie voor onderzoek naar mest gebruikt. Hij werkt mee aan het onderzoeksproject Hercules. Daarin ontwikkelen Wageningse groepen een nieuw soort varkensstal, waarbij varkens niet langer milieubelasting veroorzaken. In de stal worden de uitwerpselen van de varkens in een composteringsmachine verzameld.

Veeken onderzocht hoe de grote organische moleculen in de mest afbreken tot kleinere. Van de vier groepen stoffen waar Veeken naar keek, gaven er drie geen problemen: eiwitten, lange suikerketens zoals cellulose en alifaten zoals vetzuren. Die degradeerden tot kleine stukjes. Bij de lignines, die vooral van het stro in de stallen afkomstig waren, gebeurde dat niet.

"Dat komt", zegt Veeken, "omdat de schimmels die lignine afbreken in de machine hun werk niet kunnen doen. Het is er zestig graden en dat is te warm voor schimmels." Daardoor zou de compost wel eens slecht in de markt kunnen liggen, want compost die teveel lignine bevat is slecht voor het bodemleven. Door de machine bij een iets lagere temperatuur te laten werken moet dat op te lossen zijn, denkt Veeken.

Het Hercules-project is een samenwerkingsverband van het onderzoeksinstituut IMAG, Praktijkonderzoek Veehouderij, de sectie Milieutechnologie en een stuk of tien partners. Het project is ook gericht op het terugdringen van stank en het vergroten van het dierenwelzijn. | W.K.

Re:ageer