Wetenschap - 16 mei 2002

NB: Zandkoraalriffen, zeeroversburcht, geneeskrachtige badplaats en eilandhoppen op het wad

NB: Zandkoraalriffen, zeeroversburcht, geneeskrachtige badplaats en eilandhoppen op het wad

Soms komen er vreemde producten uit de koker van wetenschappelijke instellingen. De wadverkenner cd-rom bijvoorbeeld, die is gemaakt door het Expert Centre for Taxonomic Identification (ETI) van de Universiteit van Amsterdam. Het ETI staat bekend om puur wetenschappelijke cd-rom's over bijvoorbeeld de visseneieren en larven in Aziatische mangrovebossen of Noord-Australische zeekomkommers. Daarnaast hebben ze weliswaar populariserende maar toch diepgravende cd-rom's gemaakt zoals Vogels van Europa en Heukel's Flora. Met De wadverkenner cd-rom richten de wetenschappers zich echter op het echte grote publiek.

Met als gevolg een vakantiegevoel. Wetenschapsjournalist als ik ben, was ik benieuwd naar de discussie rondom de mysterieuze sterfte van eidereenden. Ik verwachtte naast allerlei gedegen informatie over hoe de Waddenzee is ontstaan en hoe de natuur er functioneert ook informatie over wat er met de Waddenzee in de toekomst wordt gedaan. Hoe gaan we de natuur beschermen? Kan er in de toekomst naar gas geboord worden? Geen antwoord. Ook de onlangs afgesloten inventarisatie van de cultuurhistorie die de Waddenzee rijk is, het project Lancewad waaraan ook de Wageningse historisch-geograaf Chris de Bont een bijdrage leverde, is niet terug te vinden. Dat is een gemiste kans, want juist die informatie over de cultuurhistorie van het waddengebied is ook voor toeristen interessant.

Maar ik heb een vertekend beeld van de werkelijkheid.

Wat je leest, is dat je op het Deense eiland Fan? eendenkooien kunt bezoeken, dat de terp op het Deense R?m? volgens een sage een zeeroversburcht is, dat je in de zomer kan eilandhoppen tussen Texel en Vlieland, dat het Duitse Pellworm een 'erkend geneeskrachtige badplaats' is, en dat Norderney een wandeleiland is. Heerlijk! In geen tijd was ik via de handige internetlinks die op de cd-rom staan bijna mijn vakantie op de wadden aan het regelen. Maar dat was toch niet helemaal mijn bedoeling.

Niet dat de cd-rom geen goede informatie bevat. Je vindt de vondst van zandkoraalriffen bij de Duitse waddeneilanden Amrum en Sylt en ten noorden van Wilhelmshafen. Die Sabellaria-riffen zijn gevormd door woonbuizen van de kokerworm Sabellaria spinulosa. Ze zijn nu grotendeels verdwenen, waarschijnlijk door de verandering in getijdestromen en de sleepnetvisserij op garnalen. En je verneemt dat een deel van het wad bij Sleeswijk-Holstein zero-use zone is, en dient als referentiegebied, net als het wad rondom het kleine Deense wadeiland Langli.

Ook is er voldoende te vinden over de manier waarop de natuur wordt beschermd, de visserij, de winning van olie en gas, enzovoorts, maar het is toch het vakantiegevoel dat overheerst. De toon is vriendelijk doch weinig kritisch als het gaat om de gevolgen van de visserij, van de olie- en gaswinning, van de jacht, van de vervuiling, en niet in de laatste plaats van de recreatie zelf.

Eigenlijk is het heerlijk surfen over De wadverkenner cd-rom. Ook de prijs is prettig, maar ik vraag me toch af waarom deze relatief basale informatie niet gewoon op internet wordt gezet. Eerlijk is eerlijk, het is een leuke cd-rom, met mooie plaatjes, een redelijk debiel rondreisje langs de kust in een knullig geanimeerd bootje, en een best leuke quiz waarbij je vogelgeluiden moet raden. Waar nodig wordt doorverwezen naar internetsites, voor informatie over de zeespiegelstijging, het plaatselijke weer of de vertrektijden van de veerboot. Maar geloof mij, dat kan op internet veel beter.

Martin Woestenburg

De wadverkenner cd-rom, ETI, 14,95 euro.

Re:ageer