Wetenschap - 22 november 2001

NB: Watervleermuisluisvlieg, satijnen knoopjesgal, frambozenspinner, zwevende rugzwemmer, alpenbok,

NB: Watervleermuisluisvlieg, satijnen knoopjesgal, frambozenspinner, zwevende rugzwemmer, alpenbok,

CD-ROM | Insecten van Europa is gewoon een goede cd-rom. Technisch loopt alles in een Windows-omgeving perfect, de installatie is helder en vriendelijk, de cd loopt nooit vast. De informatie die de cd-rom bevat, is prettig toegankelijk gemaakt, zonder multimediale franjes, en laat een schoolkind genieten van mooie foto's die hij kan gebruiken voor een opstel, terwijl een bioloog naar hartelust kan rondzwemmen in de vakliteratuur die op de cd beschikbaar is en met de identificatiesleutel makkelijk de penseelkever van de wapendrager kan onderscheiden.

De biologische cd-rom's die het Expertisecentrum voor Taxonomische Identificaties voor het brede publiek maakt, lijken steeds beter te worden. Was de eerste versie van Vogels van Europa nog meertalig en sterk gericht op mensen die gewend waren te werken met Latijnse soortnamen, Insecten van Europa is compleet Nederlandstalig, en van alle soorten die een Nederlandse naam hebben, wordt die ook genoemd. Bovendien is het mogelijk door een lijst van Nederlandse soortnamen te bladeren. Dat is leuk, want wie wil niet weten hoe een watervleermuisluisvlieg, een satijnen knoopjesgal, een frambozenspinner, een zwevende rugzwemmer, een alpenbok, of een lederloopkever er uit ziet?

Insecten van Europa, ETI, ISBN 9021595087, 99 gulden.

BOEK | Het gebeurt niet vaak meer dat je bij het openen van een winkeldeur klingelend wordt verwelkomd door een ouderwetse winkelbel. Die is vervangen door heteluchtkanonnen die bij de open deuren van de moderne winkelketens zorgen dat de kou buitenblijft en de kuiven van het winkelend publiek f?hnend worden opgewarmd.

Wat is er nog meer verdwenen met de teloorgang van de traditionele middenstand? Tony van der Meulen beantwoordt die vraag in Anders nog iets? Hij beschrijft hoe het middenstandsgezin bij de winkel woonde - nu wonen in stadscentra alleen nog yuppen en studenten. Hij beschrijft producten die niet meer verkocht worden, ondergoed van Jansen & Tilanus, knotten Scheepjeswol. Hij beschrijft de onwil van middenstandskinderen om net zo hard te werken als hun ouders - niemand is er meer trots op middenstander te zijn. Hij beschrijft de teloorgang van de Midstraat in Joure - elke andere winkelstraat vertelt een vergelijkbaar verhaal.

Anders nog iets? is een persoonlijk boek. Manufacturierszoon Van der Meulen beschrijft zijn jeugd in Joure aan de hand van een zoektocht naar de mensen die daarin belangrijk waren. Winkelmeisje Hanny Huitema spoorde hij op via het televisieprogramma Spoorloos. Ze werkte twee jaar voor zijn vader, maar het leek Van der Meulen wel of het zijn hele leven duurde.

Het persoonlijke maakt het boek leesbaar, maar het maakt het ook een heel erg melancholiek verhaal over de trotse middenstand van vroeger. Ook nu zijn er toch nog steeds winkeliers die op dezelfde trotse manier als vroeger werken aan hun bedrijf? De vakslagers die met hun vakkennis opboksen tegen de supermarkten, de kaasboeren die met pesto's, wijn en biologische brandnetelkaas nieuwe markten aanboren, de audioverkopers die met luistercabines en persoonlijke service aan huis de liefhebber van kwaliteitsstereogeluid bedienen. Je bedenkt je na het lezen van dit boek: zo erg is het toch niet? En dat is gelukkig ook zo. Want de middenstand is meer dan de winkelbel uit de jaren vijftig. | M.W.

Tony van der Meulen, Anders nog iets? - De teloorgang van de middenstand, L.J. Veen, ISBN 9020421417, 29,90 gulden.

Re:ageer