Wetenschap - 10 oktober 2002

NB: Wantrouw enthousiaste journalisten als het om uw gezondheid gaat

NB: Wantrouw enthousiaste journalisten als het om uw gezondheid gaat

Bang voor Alzheimer? Vergeetachtigheid? Of een andere slijtageverschijnsel van je ouder wordende hersenen? Neem dan dagelijks multivitamines. Eet elke dag voldoende fruit en groenten die rijk zijn aan antioxidanten. Drink thee. Eet vis of slik supplementen met visolie. Dat soort wijze raad geeft de CNN-wetenschapsjournaliste Jean Carper graag mee aan de lezers van haar boek 'Voeding & Intelligentie'.

In 'Voeding & Intelligentie' zijn wijzelf de architect van ons geheugen, onze reactiesnelheid en onze slimheid. Alles kan. Het grenzeloze optimisme over de wetenschap en maakbaarheid van lot en lichaam verraden Carpers nationaliteit. 'Voeding & Intelligentie' is een boek dat alleen door een Amerikaan geschreven kan zijn.

Zelfs de veroudering van onze hersencellen kunnen we aanpakken. Daarvoor dient het wondersupplement co-enzym Q10, meldt Carper bijvoorbeeld in het hoofdstukje 'Een fantastische breinversterker'. Q10 beschermt de vette delen van de hersencellen tegen roest en speelt tegelijkertijd een sleutelrol in de energievoorziening van cellen. Als we ouder worden vermindert de lichaamseigen aanmaak van Q10 echter en takelen onze hersenen af. De kans op ziekten als Parkinson, Alzheimer en ALS neemt met sprongen toe terwijl ons vermogen om nieuwe dingen te leren alsmaar minder wordt.

Behalve dan als je Q10 slikt, jubelt Carper. 'Gebruik coQ10 om uw brein te verjongen!' De bewijzen die Carper aandraagt zijn flinterdun. Mensen met Parkinson hebben een lage concentratie van het co-enzym. Proefdieren die de stof krijgen hebben minder last van middelen die de aanmaak van de neurotransmitter dopamine afremmen. En Amerikaanse onderzoeksinstellingen zijn studies begonnen om te zien of coQ10 de kansen op Alzheimer inderdaad vermindert.

De enige kritische noot die Carper zich permitteert betreft de prijs van het wondersupplement. Q10 is schreeuwend duur omdat Japanse bedrijven het patent in handen hebben, meldt Carper. Zonde, ben je geneigd te denken. Zo'n middel zou toch voor een appel en een ei te koop moeten zijn?

Carper gaat echter voorbij aan de kritische houding van veel andere experts tegenover Q10. Zij zijn bang dat Q10 cellen alleen maar sneller laat verouderen. Zweedse sportwetenschappers gaven het wondersupplement bijvoorbeeld aan sprinters, en ontdekten dat die daardoor minder goed herstelden van trainingen. Australische verouderingsonderzoekers ontdekten onlangs waarom. Zij ontdekten dat fruitvliegjes die Q10 kregen weliswaar gingen functioneren als jonge, maar dat dat ten koste ging van hun totale levensduur. Ze brandden op. Oorzaak was waarschijnlijk het ontstaan van allerlei extra agressieve zuurstofmoleculen in cellen waarin veel Q10 zat. Die zuurstofmoleculen beschadigden de cellen en versnelden de veroudering.

Q10 is niet de enige stof waarvan Carper verzuimt de duistere kant te belichten. Net zo juichend schrijft de journaliste bijvoorbeeld over chroom, het supplement dat een overschot aan suikers moet helpen compenseren. Carper staat geen moment stil bij alle perikelen rondom een populair supplement als chroompicolinaat, dat volgens kritische onderzoekers zich ophoopt in de cellen, misschien kanker in de hand werkt en in een aantal gevallen tot medische drama's heeft geleid.

Geen woord daarover bij Carper. En dat maakt van 'Voeding & Intelligentie', ondanks het aanstekelijk enthousiasme en het onmiskenbare plezier waarmee het is geschreven, ook een bedenkelijk boek.

Willem Koert

Jean Carper, Voeding & Intelligentie - Een beter geheugen, intelligenter, een goed gevoel - Het wetenschappelijk bewijs, Elmar, ISBN 9038911017, 20,95 euro.

Re:ageer