Wetenschap - 25 oktober 2001

NB: Tien gram norit heeft dezelfde oppervlakte als een voetbalveld

NB: Tien gram norit heeft dezelfde oppervlakte als een voetbalveld

BOEK | Ik ken aardige ballen, maar in de roman Mores van Onno te Rijdt komen ze niet voor. Mores is het verhaal van eerstejaars Ward van Rigteren die vers van de provincie in het beruchtste corpsballenhuis terecht komt. Doel van de weinig verheffende mores in het studentenhuis waar Van Rigteren - ballen hebben alleen achternamen - gaat wonen, is simpel: status. Van Rigteren leert snel: "Na minder dan twee weken weet ik al precies hoe populariteit wordt gemeten. Het gaat om: huis, jaarclub, en daarmee een verticaal verband van jaarclubs; soci?teitsbaantjes, eventueel sport."

Meelopen is met afzeiken een belangrijk middel om die status te bereiken, als ik De Rijdt zijn roman mag geloven. Dat lijkt logisch, want afzeiken doe je niet alleen, immers.

De Rijdt kan het weten. Hij woonde zelf tijdens zijn studententijd in het beruchtste huis van het Leidse Minerva: Wallon op het Rapenburg. Mores lijkt een afrekening met die tijd. Het is een verhaal over een rijpingsproces, een psychologisch zoekportret van een jonge provinciaal die kennismaakt met de harde werkelijkheid van het corps.

De introspectie van de zoekende hoofdpersoon delft echter het onderspit tegenover de rauwe en met weinig gevoel voor humor opgeschreven grollen en grappen die de ballen in het boek debiteren. De dialogen zijn kort en hevig, zonder diepgang en met veel uitroeptekens. Daarmee is het een snellezend boek, maar blijft van de karakters weinig hangen. Alle ballen lijken in Mores hetzelfde, terwijl ik toch zeker weet dat er ook aardige types tussen lopen.

Onno te Rijdt, Mores, Podium, ISBN 9057591944, 32,50 gulden.

BOEK | Hoe wijd verbreid de chemie in ons leven ingrijpt, blijkt uit het boek Chemie achter de dijken, dat de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) uitgeeft ter viering van het honderdjarig jubileum van de Nobelprijs die Jacob van 't Hoff in 1901 ontving. Het boek is een verzameling van chemische vondsten die ons leven ingrijpend veranderden.

De grip van de chemie op het leven is breed, zo blijkt. Er zijn tegenwoordig gezonde vetten, er is margarine die naar boter smaakt, er bestaat tandpasta die met enzymen van tandplaque glucose maakt, er zijn milieuvriendelijke insecticides, schoenen en kleren zijn voor een groot deel synthetisch, er zijn zoetmiddelen zonder suiker, enzovoorts.

Er zijn ook vindingen die niet direct tot de praktische verbeelding spreken. Het spinnen van garen uit hout bijvoorbeeld, of diesel winnen uit aardgas, of het flitsgieten van aluminiumlegeringen. Maar de bioplastics van het ATO komen in het boek niet aan bod; de redactie vond het te vroeg om hierbij al van resultaat te spreken.

En dan heb ik het nog niet gehad over de farmacie, het DNA, en de vele puur chemische vondsten die het mogelijk maakten dat er weer andere vondsten werden gedaan, zoals de superabsorptie die maakt dat tien gram norit net zo'n oppervlakte heeft als een voetbalveld. Chemie achter de dijken is een boek voor chemici over chemie, maar wonderlijk genoeg voor de leek die zich echt interesseert in de chemische praktijk van alledag. | M.W.

Chemie achter de dijken - Uitvindingen en uitvinders in de eeuw na Van 't Hoff, KNAW, ISBN 9069843323, 53 gulden.

Re:ageer