Wetenschap - 30 augustus 2001

NB: Natuurbeelden zonder esoterische babbelkonterij

NB: Natuurbeelden zonder esoterische babbelkonterij

BOEK | Veel onderzoek dat in Wageningen wordt gedaan, kan onder het kopje beleidsonderzoek worden gerubriceerd. Je ziet het in de natuurwetenschap, in de voedingswetenschap, in de landbouwwetenschap en in de milieuwetenschap, de steeds grotere aandacht voor de manier waarop beleid functioneert. Tekenend is dat, alhoewel menigeen hardnekkig vasthoudt aan zijn b?ta-kennis als basis voor het onderzoek, sociale wetenschappen in Wageningen langzamerhand overal een belangrijke onderzoekspartner zijn.

Dat is logisch, want, schrijven Tineke Abma en Roel in 't Veld in het nieuwe Handboek beleidswetenschap, er is sprake van een verschuiving van de beleidsinhoud naar het beleidsproces. In plaats van onderzoek naar de theorie en de instrumenten van het beleid richt de aandacht zich nu op de organisatorische en relationele aspecten, met zaken als besluitvorming, interactie, regels, belangen, invloed, macht, informatie, communicatie, controverse en conflicten.

Rationaliteit is niet langer de drijfveer, maar belangen zijn het. Van de wetenschapper die zich met beleid bezig houdt, wordt dan ook een zeker politiek talent vereist.

Het handboek geeft in een dertigtal artikelen een overzicht van de huidige stand van zaken in de Nederlandse beleidswetenschap. Abma en In 't Veld zien het boek als een praktisch naslagwerk voor problemen die beleidsmakers en -wetenschappers kunnen tegenkomen. In het deel Perspectieven kunnen zij er achter komen met welke bril ze naar de werkelijkheid kijken, in het deel Thema's worden nieuwe idee?n aangedragen ter oplossing, en in het deel Praktijkvoorbeelden kunnen ze zien hoe het werkt.

In dat laatste deel wordt overigens een mooi antwoord geformuleerd op de vraag hoe je een boer aan het lachen maakt. "Leen hem een zware crimineel die niet gewend is aan twaalf uur lichamelijke arbeid per dag. Laat die stoere jongen eens een dode zeug versjouwen. Zie hem wit wegtrekken, hoor hem om handschoenen vragen..." | M.W.

Tineke Abma en Roel in 't Veld (red.), Handboek beleidswetenschap - Perspectieven, thema's, praktijkvoorbeelden, Boom, ISBN 9053526951, 85,04 gulden.

BOEK | Simon Schama maakte in 1995 met zijn boek Landschap en herinnering in ??n klap duidelijk dat het landschap net zoiets is als een beeld. De waardering die mensen hechten aan een plek is sterk afhankelijk van persoonlijke herinneringen, maar ook van religieuze, filosofische en esthetische voorkeuren. Matthijs Schouten schetst in De natuur als beeld de beelden van natuur en de verandering in die beeldvorming.

Schouten vertelt verhalen over bovennatuurlijke wezens die rivieren doen ontstaan, over wezens uit de Droomtijd die zorgen dat er vissoorten in de rivieren komen, maar ook over de pastorale natuurbeelden die de Engelse dichter Alexander Pope gebruikte bij de aanleg van zijn landschapstuin. Dat doet hij knap. Nergens volgt Schouten de o zo natuurlijke neiging om beelden uit te leggen in een zucht naar waarheidszoekerij. Zo vermijdt hij zweverige esoterische babbelkonterij, en blijft het boek nuchter en leesbaar.

Schouten vertelt zo de verhalende geschiedenis van het natuurbeeld, van de prehistorische bovennatuurlijke wezens tot de postmoderne stadsmens. De door kunsthistoricus Marcel van Ool uitgezochte kunstwerken en foto's tonen dat landschap en herinnering constant in beweging zijn. | M.W.

Matthijs Schouten, De natuur als beeld - In religie, filosofie en kunst, KNNV, ISBN 9050111270, 59,90 gulden.

Re:ageer