Wetenschap - 15 november 2001

NB: Je kunt met e-mail ook afpersen

NB: Je kunt met e-mail ook afpersen

BOEK | De Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging is bezig met een campagne praktisch natuurbeheer. Begin dit jaar verscheen het boek Organiseer je eigen natuur, waarin specialisten en ervaringsdeskundigen raad geven aan mensen die natuurprojecten trekken. Nu verschijnt in een zelfde reeks het meer specialistische boek Praktisch natuurbeheer: vlinders en libellen. Doelgroep van de campagne zijn de vrijwilligers die overal in Nederland helpen met het beheren van de natuur.

De reden voor het meer gespecialiseerde boek over vlinders en libellen is niet alleen dat het meer aaibare vliegers zijn dan wespen en vliegen, maar ook dat vlinders en libellen een belangrijke graadmeter zijn voor de natuurlijke kwaliteit van een plek. Ze stellen duidelijke eisen aan hun leefgebied en zijn gevoelig voor veranderingen.

Een andere reden voor het boek is het feit dat ook op een klein oppervlak veel valt te doen voor vlinders en libellen. Met een beetje denkwerk is het boek zo ook te gebruiken als een zeer diepgaande maar praktische gids om te zorgen dat er vlinders en libellen vliegen in de eigen achtertuin. Als ze er vliegen, is de tuin bijna natuur.

Dick Groenedijk en Titia Wolterbeek, Praktisch natuurbeheer: vlinders en libellen - Wegwijzer voor natuurprojecten, KNNV, ISBN 9050111491, 61,59 gulden.

BOEK | April 1999. De Colombiaanse krant Tiempo kopt 'Nieuw gebruik internet in Colombia'. Afpersers en ontvoerders gebruiken internet om hun dreigementen massaal via mailings te versturen. Met selectieve ontvoeringen en moorden voeren ze vervolgens de druk op. Zo ontstaat een massaproducerende industrie van afpersing en ontvoering.

De Spaanse socioloog Manuel Castells gebruikt het als voorbeeld voor het feit dat internet in iedere cultuur anders wordt gebruikt. Internet kan net zo goed gebruikt worden om de vrijheid van meningsuiting een boost te geven als om mensen af te persen. Castells gaat voorbij de droom die internet was. Internet is allang niet meer het vredelievende medium uit de begintijd van het online communiceren, en het is ook niet de redding van de westerse economie?n.

Castells is beroemd geworden met zijn analyse van de huidige samenleving als een netwerkmaatschappij. Internet en andere nieuwe communicatietechnologie?n zijn daarin de drijvende kracht voor enorme sociale veranderingen. Een wereldstad als Londen is in de analyse van Castells niet meer dan een lokaal en parochiaal samenraapsel van langs elkaar levende groepen mensen op eilandjes van miscommunicatie. De centrumfunctie van de wereldstad is overgenomen door wereldwijde functionele netwerken. Zo is Londen slechts deel van een financieel netwerk dat zich uitstrekt naar Tokio, New York, Frankfurt en het Colombiaanse La Paz.

Het bijzondere aan The Internet Galaxy is niet zozeer Castells' analyse van de opkomst van internet en de gevolgen daarvan voor de communicatie, de economie en de cultuur. Net als in zijn andere boeken heeft de socioloog ook oog voor de geografie van internet, voor wat de nieuwe online infrastructuur betekent voor steden en regio's. Want internet is een medium tot macht, net als televisie en de drukpers, alleen beseffen we nog niet welke ongedachte en eventueel bedreigende mogelijkheden het medium heeft. | M.W.

Manuel Castells, The Internet Galaxy - Reflections on the Internet, Business, and Society, Oxford University Press, ISBN 0199241538, 76 gulden.

Re:ageer