Wetenschap - 12 april 2001

NB: Edelhert is Vlaamse korenwolf

NB: Edelhert is Vlaamse korenwolf

INTERNET | Steeds meer kleine diertjes zitten grote bouwprojecten dwars. Het begon allemaal met de korenwolf, het kleine hamstertje waarvan er nog maar enkele paren in Nederland leven. Op de korenwolf-site van Vereniging Das & Boom (www.korenwolf.nl) staat de hele geschiedenis, van de vergeefse strijd tegen een bedrijventerrein bij Heerlen en de hamsterwake van bekende Nederlanders bij de laatste hamsterburchten bij Heer tot het uitgraven van de laatste korenwolven voor het omstreden fokprogramma.

Ter verdediging stelde Das & Boom tegen de veelal emotionele reacties van plaatselijke politici en ondernemers dat Nederland de Europese richtlijnen met graagte had ondertekend. Die voortvarendheid blijkt ook uit de Natura Barometer die wordt bijgehouden door de Europese Unie (www.europa.eu.int/comm/environment/nature/barometer/barometer.htm). Dat Natura slaat op het streven van de EU naar het Europese ecologische netwerk Natura 2000 - zoiets als de Nederlandse Ecologische Hoofdstructuur. Nederland heeft op de barometer inderdaad opvallend veel gebieden opgegeven die vallen onder de habitat- of vogelrichtlijn. 24,1 procent van Nederland (zo'n tienduizend vierkante kilometer) valt onder de vogelrichtlijn - dat is het hoogste percentage. Zeventien procent (meer dan zevenduizend vierkante kilometer) valt onder de habitatrichtlijn - daarmee staat Nederland op plaats twee.

Zoek je op internet naar plant- en diersoorten die daarmee zijn beschermd, dan vind je bijna alleen informatie over de vogelrichtlijn en vogelsoorten. Op de natuurpagina (natuur.pagina.nl) staat een hele lijst links, onder andere naar pagina's van het ministerie van natuur (www.minlnv.nl/vogelrichtlijn), van de EU (www.europa.eu.int/comm/environment/nature/directive/birdshome_en.htm) en naar de heel uitgebreide site van Sovon Vogelonderzoek (www.sovon.nl/start/vogelrichtlijn.html). Aardig zijn ook de actieplannen die de EU heeft opgesteld voor een aantal vogelsoorten (www.europa.eu.int/comm/environment/nature/directive/birdspriority.htm), maar het actieplan voor de grutto is nog uit 1996.

Wil je meer over bedreigde planten- en diersoorten weten, dan kom je uiteindelijk toch terecht bij het legioen vrijwilligers dat zich bezig houdt met natuur. Op Natuur op het Web (ourworld.compuserve.com/homepages/henkmerts) van Henk Merts van IVN-Leiden staan bijvoorbeeld niet alleen de rode lijsten van dagvlinders, vogels en zoetwatervissen, maar ook determinatietabellen voor paddestoelen, spinnen, tips voor een dagje vogelen en verhalen over natuurexcursies. Een kenmerkende mix van enthousiasme en semi-professionaliteit van natuurvrijwilligers.

Dat die vrijwilligers onmisbaar zijn voor een goede evaluatie van de Nederlandse natuur blijkt uit de site van de Vereniging Onderzoek Flora en Fauna (VOFF, www.sovon.nl/overige/pgofolder.html), een vereniging van particuliere organisaties die natuurgegevens beheren, zoals Sovon of de Vlinderstichting (www.vlinderstichting.nl). In maart 2001 is de VOFF begonnen met een Nationaal Programma Verspreidingsonderzoek, waaruit nieuwe rode lijsten moeten voortkomen.

Qua informatie over zoogdieren lopen onze zuiderburen voor. Dat bewijst de HTML-versie van de Voorlopige atlas van de Vlaamse Zoogdieren (zwg.atlas.tripod.com), die in 1997 verscheen als extra nummer van Euglena, het tijdschrift van de Jeugdbond voor Natuurstudie en Milieubescherming. Het in Nederland heel gewone edelhert is de Vlaamse korenwolf. Alleen in de Voerstreek leven er een paar. | M.W.

Re:ageer