Wetenschap - 5 april 2001

NB: De toerist is altijd de ander

NB: De toerist is altijd de ander

BOEK | Kijk naar je inventaris en ik vertel je wie je bent. Dat is ongeveer datgene wat historica Hester Dibbits doet in haar boek Vertrouwd bezit. Wat blijk? In het welvarende protestantse vissersdorp Maassluis werd veel meer waarde gehecht aan materi?le zaken dan in het armere en meer divers gelovige vestingstadje Doesburg langs de IJssel. Terwijl in Maassluis met het pronkketeltje en de pronkschotel de maaltijd echt tot ceremonie werd verheven, gebruikten Doesburgenaren hun ketels en potten vooral nuttig, om te koken en te eten.

Met Vertrouwd bezit sluit Dibbits aan bij de poot van geschiedkunde die in Wageningen door dr. Anton Schuurman is grootgebracht, het boedelonderzoek. Dibbits vergeleek ruim tweehonderd boedelbeschrijvingen uit Doesburg met driehonderd uit het Maassluis over de periode van 1650 tot 1800. Alhoewel Dibbits in haar boek niet duidelijk maakt waarom ze voor Doesburg en Maassluis als studieobject koos - waarschijnlijk ligt het aan de beschikbaarheid van boedelbeschrijvingen - komt er uit het boek wel een duidelijk beeld naar voren van het dagelijkse leven van de praktisch ingestelde Doesburgenaren en meer luxueus geori?nteerde Maassluizenaren. Zo werd vanaf het eind van de zeventiende eeuw in het rijke Maassluis steeds vaker notenhout gebruikt voor tafels, stoelen, horlogekasten, kapstokken en theerekjes. Dat was duur, gangbaarder waren de als notenhout beschilderde bruine meubels. | M.W.

Hester Dibbits, Vertrouwd bezit - Materi?le cultuur in Doesburg en Maassluis 1650-1800, SUN, ISBN 9061685915, 49,50 gulden.

BOEK | De toerist is altijd de ander. Dat blijkt als we zeggen dat we toeristische plekken mijden tijdens onze vakanties, dat we andere vakantiegangers ordinair vinden, dat we ons kortom geen 'toerist' vinden. Het is voor sociologen die zich bezighouden met de toerist een dooddoener, zo blijkt uit Typical Tourists van de Wageningse onderzoekers ir. Birgit Elands en dr. Jaap Lengkeek. Zij zoeken naar typen toeristen en laten de vooroordelen van de vakantieganger van zich af glijden.

Elands en Lengkeek zoeken de fenomenologie van de toerist middels vijf types. Het type van de amusementszoeker bijvoorbeeld: de oudere toerist die veiligheid en betrouwbaarheid zoekt en de jongeren die willen uitgaan en surfen. De veranderingszoeker zoekt luxueuze rust in zijn hectische tweeverdienersbestaan. De ge?nteresseerde toerist is wat ouder en toert langs culturele en historische plekken. De extasezoeker wil raften, duiken, mountainbiken en zich uitleven in de disco. En de toegewijde vakantieganger is de individualist die zoekt naar natuur of cultuur.

Het theoretische onderscheid dat de types toeristen bieden, levert volgens Elands en Lengkeek een duidelijk aanknopingspunt voor kwantitatief recreatie- en toerismeonderzoek. Bovendien past de typologie in het actuele debat in het vrijetijdsonderzoek over toerisme als de meer oppervlakkige consumptie van niet-authentieke toeristische producten en plekken. Dat wat vakantiegangers toerisme noemen, dus. Daarnaast moet er volgens Elands en Lengkeek aandacht besteed worden aan 'serious leisure', de tijdsbesteding van de serieuze vakantieganger die neerkijkt op de toerist. | M.W.

Birgit Elands and Jaap Lengkeek, Typical Tourists, Research into the theoretical and methodological foundations of a typology of tourism and recreation experiences, Mansholt Studie 21, Backhuys, ISBN, 9067456283, 46,65 gulden.

Re:ageer