Wetenschap - 5 februari 2009

NATUUR GEBAAT BIJ BEDRIJVENTERREINEN

nieuws_2916.jpg
nieuws_2916.jpg

Foto: Robbert Snep

Wie aan kantorencomplexen, havens en industrieterreinen denkt, ziet niet meteen weelderige natuur voor zich. Toch blijken bedrijventerreinen wel degelijk bij te kunnen dragen aan het behoud van dieren en planten. Landschapsecoloog ir. Robbert Snep laat met zijn promotieonderzoek zien dat bedreigde diersoorten de terreinen gebruiken als toevluchtsoord.
Bedrijventerreinen staan vooral bekend om de lelijke grote blokkendozen in de open ruimte langs wegen en in stadsranden. Maar de locaties en het typerende landgebruik blijken een meerwaarde voor de natuur te zijn. Snep onderzocht de biodiversiteit aan de hand van broedvogels. Hij ontdekte dat een aantal soorten – waaronder bedreigde - dankbaar gebruik maakt van de overwegend platte daken en het vaak slecht onderhouden groen, waaronder een aantal bedreigde soorten. ‘Vooral de vogels van pionier- en ruigtevegetatie doen het erg goed op bedrijventerreinen’, vertelt Snep. Zo broeden stormmeeuwen, scholeksters, visdieven en andere kustvogels graag op de platte daken en de kale lappen grond die tijdelijk braak liggen.
Met kleine aanpassingen kunnen ondernemers de meerwaarde van bedrijventerreinen voor natuur zelfs flink vergroten, zegt Snep. Groen op de daken, tijdelijke natuur op braakliggende percelen, een meer ecologisch beheer van de al aanwezige beplanting en aanleg van meer groen op het terrein kunnen ervoor zorgen dat omwonenden meer vogels en vlinders in hun achtertuinen zien. ‘Bedrijventerreinen in de stadsranden kunnen met kleine aanpassingen als bron dienen voor meer natuur in de stad’, vertelt Snep.
Met een simulatie voor het Rotterdamse stadsdeel Hoogvliet laat hij zien dat vlindersoorten zoals de kleine vos met meer dan de helft in aantal toenemen in binnensteden, als een nabij gelegen bedrijventerrein leefruimte biedt.
‘Lange tijd was er het vooroordeel dat economie en ecologie haaks tegenover elkaar staan’, zegt Snep. Zijn onderzoek toont nu aan dat bedrijventerreinen een onverwachte positief effect hebben. ‘In het buitenland zijn bedrijven en natuurorganisaties al decennia gezamenlijk bezig met natuurbehoud op bedrijventerreinen. Nederland loopt in dat opzicht nog achter.’
Maar er is hoop voor de toekomst. Ons land telt 3600 bedrijventerreinen. Dertig procent is dusdanig verouderd dat ze hergestructureerd moeten worden staan. Volgens Snep een mooie kans om de maatregelen voor meer groen in te passen.
Hij onderzocht ook hoe ondernemers tegenover de ecologische aanpassingen staan. Daaruit kwam een positief beeld naar voren. De ondernemers zien het meest in de aanleg van een groot stuk groen. Wel stellen ze daarbij de randvoorwaarde dat het stukje natuur er representatief uitziet en dat werknemers en omwonenden er gebruik van kunnen maken. / Laurien Holtjer

Ir. Robbert Snep promoveert op 6 februari bij prof. Paul Opdam, hoogleraar Landschapsecologie en prof. Ekko van Ierland, Hoogleraar Milieu-economie en natuurlijke hulpbronnen.

Re:ageer