Organisatie - 1 januari 1970

Monty Python-deuntje biedt troost in cel

Twee dagen zaten ze vast, de studenten die meededen aan de bezetting van het Maagdenhuis in Amsterdam. Onder de actievoerders tegen de plannen van staatssecretaris Rutte over invoering van leerrechten, waren ook Wageningers. Wb sprak met vijf van hen. ‘Het was het waard. We zijn voor onze rechten opgekomen.’

De studenten willen niet met hun naam in de krant. Die hebben ze, op één na, ook niet genoemd na hun arrestatie. ‘Het is een voortzetting van onze collectieve kracht. Bovendien had niemand zin in een strafblad. Bij een eventuele veroordeling komt het strafblad bij onze vingerafdrukken en een nummer,’ legt Johan uit.
Met ongeveer honderdvijftig andere studenten bezetten de vijf op maandag 28 februari het Maagdenhuis, het bestuurscentrum van de Universiteit van Amsterdam. Allen met een rugzak met slaapzak, een boek, spelletjes, bord, bestek en veel eten. Greta: ‘Het was de bedoeling een dag of drie te blijven.’ Na binnenkomst had iedere actievoerder een eigen taak, zoals deuren barricaderen of ramen afplakken. Daarna werd het wachten. Annemie: ‘Er lagen zelfs mensen op de grond te studeren.’
De ontruiming, ’s nachts om een uur, kwam eigenlijk als een verrassing. Greta: ‘Iedereen zat ingehaakt op de grond te zingen: ‘Rutte mag ik afstuderen, ja of nee, moet ik dan nog geld betalen, ja of nee.’ Johan zag dat mensen die binnen niet snel genoeg opstonden een klap in hun nek kregen. ‘Ook zijn er mensen ondersteboven door het glas van een gebroken ruit gesleept.’ Zelf zijn ze rustig weggevoerd, met andere actievoerders samen in de handboeien.

Bh’s inleveren
De vijf werden bij toeval met dezelfde gelede stadsbus naar het cellenblok in Amsterdam Zuidoost gebracht. Daar moesten ze bij zes graden onder nul buiten in een grote kooi wachten. ‘Gelukkig hadden we voor de ontruiming onze jassen aangedaan’, aldus Greta.
Binnen ging iedereen op de foto en werd er gevraagd naar namen en een verklaring. ‘We hadden een standaardverklaring op papier met het verhaal over de leerrechten’, aldus Greta, ‘dus dat geloofden ze op een gegeven moment wel.’ Iedereen moest de zakken leegmaken en riemen en schoenen inleveren. De vrouwen moesten ook hun bh’s uitdoen. Ook lippenbalsem mocht niet mee.
Alle arrestanten belandden met z’n tweeën op een cel. Tineke: ‘We hadden samen één smal matras en een kussen. Mijn celgenoot en ik hebben opgerold met ons hoofd naar elkaar toe gelegen.’ Het moeilijkst vond iedereen het om zichzelf niet te verraden. Johan: ‘Je kon niet zeggen waar je vandaan kwam, of wat je studeerde.’ Ze waren ook bang om afgeluisterd en bespied te worden. Maar samen op een cel gaf wel steun.
Hun verblijf in de cel duurde langer dan verwacht. Ze hielden de moed er in door geluiden die van de gang kwamen. Greta: ‘We hebben bijvoorbeeld allemaal ‘Always look on the bright side’ zitten fluiten.’ Als tijdverdrijf waren er oude roddelbladen, de bijbel of de koran en op tv Discovery Channel. ‘En ze hebben de film ‘Feestje’ opgezet’, vertelt Annemie. ‘Die heeft iedereen gezien. Hij was slecht.’
Woensdagmiddag werden ter ondersteuning van de opgepakte studenten buiten lawaaidemonstraties gehouden. Johan voelde zich gesterkt door de geluiden. ‘Dat was cool. Wauw, dacht ik, dit komt goed.’ Pas woensdagavond vanaf negen uur kwam iedereen één voor één vrij. Annemie: ‘Op het station kochten we eerste een krant om te zien wat er over de actie in stond.’

Eindelijk debat
De vijf bezetters hebben geen spijt van hun actie. Nu is eindelijk het maatschappelijk en politiek debat begonnen waar het de studenten om te doen was. Mo: ‘Een week geleden wist niemand iets over leerrechten.’ Johan deed mee omdat hij het genoeg vond. ‘Leerrechten zijn niets minder dan een studierantsoen. Je studieduur wordt beperkt en daarna moet je fiks gaan betalen.’ Lenen is volgens de actievoerders geen optie, zeker niet als je van huis uit gewend bent dubbeltjes drie keer om te draaien voor je ze uitgeeft.
Ze denken ook dat studenten door de plannen bijvoorbeeld geen tijd meer zullen nemen om een artikel te schrijven of minder naast hun studie gaan doen bij maatschappelijke organisaties. Annemie: ‘En daar zit het bedrijfsleven weer niet op te wachten.’ Verder willen ze mee kunnen blijven besturen op universiteiten.
Hoewel de vijf benieuwd zijn naar de afloop van hun zaak, hebben ze wel het gevoel iets bijzonders te hebben meegemaakt. Nu zijn ze druk bezig handtekeningen te verzamelen voor een petitie. Strijdvaardig: ‘Rutte kan nog wel wat actie verwachten.’ / YdH

De petitie ondertekenen kan op www.wu.nl/wso

Re:ageer