Organisatie - 26 maart 2020

‘Monopolies prima, maar wel democratisch’

tekst:
Tessa Louwerens

Veel digitale platformen worden beter naarmate ze groter worden en gaan zo als vanzelf naar een monopolie toe, stelt Jeroen Koendjbiharie. Dat is niet per se slecht. Sterker nog, het komt gebruikers ten goede. Maar dan moeten die wel meer inspraak krijgen. Dus stelt hij: Many services like Google, Facebook and Amazon could be considered natural monopolies, and should therefore be regulated by a democratic institution.

Promovendi moeten bij hun proefschrift een handjevol stellingen inleveren. In deze rubriek geven ze toelichting bij hun prikkelendste stelling. Jeroen Koendjbiharie die 4 maart promoveerde op zijn onderzoek naar inzet van thermofiele bacteriën, in plaats van fossiele brandstof, voor de productie chemicaliën.

‘Vaak wordt een monopolist als onwenselijk gezien, omdat er geen marktwerking meer is. Ik denk dat monopolisten juist ook handig zijn vanwege de service die ze bieden. We hebben er ook baat bij.

Mensen worden lid van Facebook omdat zoveel anderen lid zijn. Maar een bedrijf moet winst maken en heeft hele andere prikkels om zo’n netwerk te creëren dan sociale. Gebruikers hebben geen invloed op hoe de organisatie in elkaar zit, maar het zou wel goed zijn als we ervoor kunnen zorgen dat platforms democratisch gereguleerd zijn. Bijvoorbeeld door een publieke non-profitorganisatie het voortouw hierin te laten nemen.

Een overheid wil niet afhankelijk zijn van commerciële platforms om een groot publiek te bereiken

De digitale wereld is zo’n belangrijk onderdeel van ons dagelijks leven, het is logisch om online een publiek domein te creëren dat voor iedereen veilig en toegankelijk is. Zo is de Nederlandse publieke omroep VPRO in 2018 “PublicSpaces” gestart, als alternatief voor commerciële apps, waar gebruikers inspraak hebben. En het is belangrijk wanneer je als overheid niet afhankelijk wilt zijn van commerciële platforms om een groot publiek te bereiken. Uiteindelijk wordt zo’n publiek platform als het goed gaat ook een monopolist, maar in ieder geval is er dan sprake van verantwoordingsplicht.’


Re:ageer