Wetenschap - 28 augustus 2014

Mogelijk tweede besmetting met vuilbroed

tekst:
Roelof Kleis

Naast Zuidlaren is er waarschijnlijk nog een tweede besmettingshaard van Amerikaans vuilbroed. De bijenziekte is ook geconstateerd bij een imker in Hoogezand, zegt WUR-bijendeskundige Tjeerd Blacquière.

Monsters uit het Groningse Hoogezand worden op dit moment onderzocht door het CVI in Lelystad. Als de besmetting officieel wordt bevestigd, zal waarschijnlijk begin komende week ter plekke een vervoersverbod worden afgekondigd. De beide besmettingshaarden houden verband met elkaar. Volgens Blacquière heeft het Groningse bijenvolk in Zuidlaren gestaan.

Blacquière is bij de bestrijding betrokken als extern toezichthouder. Amerikaans vuilbroed is een meldingsplichtige ziekte. De bestrijding is sinds een aantal jaren in handen van de imkers zelf gelegd. Blacquiere: ‘Maar de overheid wilde nog wel een neutrale intermediair om toezicht te houden op de uitvoering. Dat zijn wij geworden.’ In de praktijk blijft het bij voornamelijk bij raadgeving en advisering. ‘En we hebben een paar wegwerpoveralls geleverd.’

Blacquière was daarmee overigens wel de eerste die op de hoogte werd gesteld van de besmetting in Zuidlaren. Dat was al een week geleden. Op basis van de symptomen adviseerde hij om het voorval te melden bij het Rijk. Daarmee werd de procedure in werking gesteld die leidde tot de afkondiging van een vervoersverbod in Zuidlaren. Binnen een straal van drie kilometer om de besmetting heen mogen de komende vier weken geen bijen worden vervoerd.

De Wageningse bijendeskundige vindt alle aandacht overigens nogal overtrokken. Het gaat in Zuidlaren maar om één bijenvolk dat eigendom is van de plaatselijke bijenhoudersvereniging. Het volk is al meteen vernietigd, nog voordat officieel de bevestiging kwam van vuilbroed. De schade is dus gering. Binnen de straal van het vervoersverbod bevinden zich nog twintig hobby-imkers. Hun volken worden maandag en dinsdag onderzocht. Dat doet een bijengezondheidscoordnator van de Nederlandse Bijenhouders Vereniging.

Amerikaans vuilbroed is een sporenvormende bacterie die volgens Blacquière bijzonder persistent is. 'Ze kunnen wel 35 jaar oud worden en zelfs behandeling met heet water overleven.' Maar erg besmettelijk is de ziekte volgens hem niet. 'Europees vuilbroed, een andere bacterie, is veel besmettelijker. Maar die is juist niet meldingsplichtig.' Bij een onderzoek onder 190 volken onlangs bleek maar een procent van de volken sporen van Amerikaans vuilbroed te hebben. Daarentegen had 35 procent sporen van de Europese variant. 'Ik denk dat de schade door Europees vuilbroed veel groter is.'