Wetenschap - 27 maart 2008

Model wijst risicogebied varkenspest aan

Het Centraal Veterinair Instituut heeft een wiskundig model ontwikkeld dat op een landkaart gebieden aanwijst waar extra maatregelen nodig zijn om de uitbraak van een dierziekte te bestrijden. Het model kan ook een aanknopingspunt zijn voor de beoordeling van een nieuwe vestiging.

Op de kaart van Nederland staan tien gebieden in Oost-, Midden-, en Zuid-Nederland waar varkenspest verder om zich heen zou kunnen grijpen, als bovenop de bestaande maatregelen niet extra wordt ingegrepen bij een uitbraak. Het model spitst zich toe op buurtinfecties, besmettingen van buurtbedrijven waarvan niet precies duidelijk is hoe de besmettingsroute loopt. Zulke buurtinfecties spelen – naast besmettingsroutes via dieren, mensen of transportmiddelen – een belangrijke rol bij een epidemie.
De bestaande Europese regelgeving damt de besmettingsroutes zo veel mogelijk in, bijvoorbeeld door de afkondiging van vervoersverboden. Als er veel varkensbedrijven bij elkaar zitten, zijn echter extra maatregelen nodig, blijkt uit de modelberekeningen. Dat kan bijvoorbeeld door preventief te ruimen of door te vaccineren. ‘Het is aan de politiek om daar beslissingen over te nemen’, zegt onderzoeker dr. Gert Jan Boender. ‘Dit is daar een hulpmiddel bij.’
Varkenshouder Annechien ten Have, voorzitter van de vakgroep varkenshouderij van landbouworganisatie LTO Nederland, is blij met het model als het wordt ingezet bij de bestrijding van ziekten. Maar het moet niet aangegrepen worden als instrument bij de ruimtelijke ordening, meent Ten Have. ‘Er komen toch al steeds minder bedrijven. Ik vind niet dat je dit moet gebruiken bij de beoordeling of een bedrijf zich ergens moet vestigen. Bovendien is het vooral van belang dat elk bedrijf maatregelen neemt om ziekten buiten de deur te houden.’
Volgens Boender is het bij een uitbraak ook van essentieel belang dat de ziekte snel wordt gedetecteerd en dat het virus zo min mogelijk tijd krijgt om zich te verspreiden. Als de tijd dat bedrijven infectieus zijn kort genoeg is, blijft het aantal buurtinfecties beperkt. Op de kaart wordt dit zichtbaar doordat gebieden met een hoog risico kleiner worden of zelfs verdwijnen bij aanname van een kortere infectieuze periode van bronbedrijven.
Het ministerie van LNV zegt het model te gaan gebruiken bij een uitbraak.

Re:ageer