Wetenschap - 5 april 2001

Miniinterview: Schoonebeker Heideschaap

Miniinterview: Schoonebeker Heideschaap

De unieke kudde Schoonebeker Heideschapen wordt waarschijnlijk preventief geruimd om verdere verspreiding van mond- en klauwzeer te voorkomen. Daarmee wordt het zeldzame schapenras met uitsterven bedreigd. Ook andere zeldzame dieren, zoals Schotse Hooglanders, worden door het gevreesde virus met uitsterven bedreigd. Is het erg als de Schoonebeker schapen zouden uitsterven?

Dr. ir. Piter Bijma, Fokkerij en genetica, Wageningen Universiteit:

"Hoewel wij zelf niet direct met het Schoonebeker Heideschaap werken, vind ik dat het de moeite waard is om de Schoonebeker, en zeldzame huisdierrassen in het algemeen, te behouden. De belangrijkste motieven voor het behoud van zeldzame huisdierrassen zijn het behoud van genetische diversiteit voor de lange termijn en het behoud van cultuurhistorisch erfgoed.

De Schoonebeker komt voor op de World Watch List van de FAO en is dus een officieel bedreigd ras. Het Drentse en het Schoonebeker Heideschaap hebben een gemeenschappelijke afstamming. Uit onderzoek bij de leerstoelgroep Fokkerij en genetica uit 1983 is dan ook gebleken dat de genetische afstand tussen het Schoonebeker en het Drents Heideschaap vrij klein is. Als het Schoonebeker Heideschaap uitsterft ten gevolge van de MKZ-epidemie, dan blijft er toch een deel van hun genetische eigenschappen behouden. Ik kreeg vandaag een e-mail van Lawrence Alderson van Rare Breeds International (RBI), waaruit blijkt dat er ook in het Verenigd Koninkrijk rassen, waar onder het Cheviot schaap, bedreigd worden door de MKZ-epidemie. RBI is met de Britse regering overeengekomen dat bijzondere populaties met extra aandacht bekeken worden voordat tot ruimen wordt over gegaan.

De kans dat we op korte tot middellange termijn de genen van het Schoonebeker Heideschaap nodig hebben om de Nederlandse schapenpopulatie te verbeteren, is vrij klein. De reden daarvoor is dat de verschillen met de schapenrassen die op dit moment gebruikt worden voor productiedoeleinden vrij groot zijn. De meeste zeldzame huisdierrassen hebben ook een aantal minder goede eigenschappen, vaak op het gebied van productie. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor Schotse Hooglanders, die veel minder melk kunnen produceren dan het zwartbonte Holstein Friesian melkveeras. Met de huidige stand van kennis en technologie is het effici?nter om gezondheidskenmerken van landbouwhuisdieren te verbeteren door selectie binnen het ras. De rassen die op dit moment worden gebruikt, bieden daarvoor genoeg genetische variatie.

Op de langere termijn sluit ik niet uit dat we genen van bijvoorbeeld de Schoonebeker of de Schotse Hooglander willen gebruiken in dierrassen die voor productiedoeleinden worden gebruikt. Dat is echter een stadium waar we nu nog ver vanaf zijn. Dat betekent overigens niet dat we deze diersoorten niet zouden moeten behouden. Behoud van genetische diversiteit en cultureel erfgoed is op zichzelf al reden genoeg om zeldzame huisdierrassen te behouden." | E.W.

Re:ageer