Wetenschap - 12 april 2001

Miniinterview: Melk in de sloot

Miniinterview: Melk in de sloot

Grootschalige lozing van melk op de oppervlaktewateren zou een ecologische ramp zijn. De waterschappen raadden af de melk in sloten op te slaan omdat hier ongedierte op af komt en het oppervlaktewater er ernstig door vervuild raakt. Lozen van melk op het riool blijft verboden omdat de waterzuivering de melk waarschijnlijk niet aankan. Witte rivieren dreigen realiteit te worden indien melk wederom niet opgehaald wordt. Wat zijn de daadwerkelijke gevolgen van het lozen van melk op sloten en andere open wateren?

Prof. dr. Marten Scheffer, leerstoelgroep Aquatische ecologie en waterkwaliteitsbeheer:

"Melk is organisch materiaal, net als rioolwater. Het rioolslib dat bij lozing op oppervlaktewater meekomt, wordt afgebroken en dat geldt ook voor melk. Er is niet veel bekend over het lozen van melk. Wel is het zeker dat dan het hele ecologische systeem op z'n kop staat. Bij het afbreken van melk komen er veel stoffen vrij als stikstof en fosfaten. In de winter duurt het langer voordat de natuur zich heeft hersteld dan in de lente of zomer. Het is echter niet iets waarvan je jarenlang last blijft houden. Het naijleffect hiervan duurt echter wel de rest van het jaar.

Zulke vervuilingen zullen in eerste instantie niet erg zijn voor planten. Wel zal er al snel massale sterfte optreden bij waterdieren als vissen.

Als boeren massaal melk op de sloten en vaarten lozen, wordt het zuurstofgehalte van het water binnen een etmaal gehalveerd. Na twee dagen zou bijna alle zuurstof zijn verdwenen. Massale vissterfte en stank zouden het gevolg zijn.

Bovendien treedt er eutrofi?ring op, verrijking met nutri?nten, net zoals dat bij overmatig gebruik van meststoffen optreedt. Aan de oppervlakte gaat kroos groeien. Het water eronder wordt daardoor zuurstofloos. Als het vervuilde water vervolgens in meren terechtkomt, gaan daar algen groeien, waardoor het water troebel wordt. Eigenlijk is er dus sprake van een tweetrapsraket. Door de melksuiker en eiwitten treedt er zuurstofgebrek op, waardoor vissen massaal het loodje leggen. Hierdoor neemt de groei van algen flink toe, zodat het zuurstoftekort erger wordt. De temperatuur en de hoeveelheid melk hebben invloed dit proces.

Het lozen van melk op het riool is een veel betere oplossing dan via het oppervlaktewater. Waterzuiveringsinstallaties zijn er immers op gemaakt om organisch materiaal te zuiveren.

Bovendien moeten we niet vergeten dat melk ook het MKZ-virus kan bevatten en dat dit door een lozing via het oppervlaktewater verder het land ingespoeld wordt. Daarom alleen al moet lozing zeker voorkomen worden." | E.W.

Re:ageer