Wetenschap - 15 februari 2001

Miniinterview: Fruitvliegje

Miniinterview: Fruitvliegje

Uit onderzoek is gebleken dat de mens meer op een fruitvlieg of rondworm lijkt dan altijd werd gedacht. Onderzoekers zijn namelijk tot de conclusie gekomen dat het menselijk genoom veel minder genen bevat dan werd aangenomen. We hebben ongeveer 30.000 genen, dat zijn er twee keer zoveel als de fruitvlieg of de rondworm, de enige twee diersoorten waarvan het genoom geheel is ontrafeld. E?n van de onderzoekers, dr. Graig Venter, stelt dat het verschil tussen de mens en de fruitvlieg moeilijk alleen te verklaren is uit de genen. Hij vermoedt dat de omgeving een grote rol speelt. Is dit echter de enige verklaring voor het verschil?

Prof. dr. Rolf Hoekstra, laboratorium voor Erfelijkheidsleer:

"Nee, het vermoeden dat de omgeving een grote rol speelt is inderdaad niet de enige verklaring. We weten al een tijdje dat de ??n-op-??n-correspondentie van genen niet klopt. Ik bedoel hiermee te zeggen dat niet elk gen maar ??n taak heeft. Er zijn inderdaad mensen die denken dat de complexiteit van ons lichaam alleen verklaard kan worden uit het aantal genen dat we hebben. Maar dat is nogal simplistisch gedacht en dat blijkt nu dus ook niet waar. Het is duidelijk dat mensen een stuk ingewikkelder in elkaar zitten dan bijvoorbeeld muizen. Maar de verklaring daarvoor moet je niet alleen zoeken in het aantal genen. Dat is namelijk een achterhaalde theorie.

Genetici weten al een hele tijd dat genen in mensen op veel verschillende manieren samenwerken. Zoals dr. G. van Ommen, hoogleraar Humane genetica, al stelt in het artikel in de Volkskrant: "Je kunt van dezelfde stapel bouwmaterialen een villawijk bouwen of een Rembrandttoren." Hij bedoelt hiermee te zeggen dat het om de combinatie van bepaalde genen gaat. Het zijn dus niet alle genen apart, maar een reeks genen die een rol spelen bij de verklaring van het verschil tussen de complexiteit van de mens en een fruitvliegje. Een gen staat voor een bepaalde eigenschap of, dat kan ook, eigenschappen. Als dit gen een combinatie vormt met een ander gen, ontstaat er weer een nieuwe eigenschap. Als je ervan uitgaat dat de mens ongeveer 30.000 genen heeft, dan kun je je wel voorstellen hoe complex dit systeem in elkaar zit. Het is overigens niet zo dat elk gen combinaties vormt met andere genen.

Kortom, het is voor genetici dus niet verrassend wat er ontdekt is, omdat genetici er al langere tijd vanuit gingen dat de combinatiereeksen van genen van grotere invloed zijn dan de hoeveelheid genen." | E.L.

Re:ageer