Organisatie - 1 januari 1970

‘Minder regels voor genmanipulatie dieren’

Speciale regels voor het beoordelen van genetische manipulatie van dieren zijn niet nodig. De bestaande procedures om het dierenwelzijn te bewaken zijn voldoende. Dat zei bioloog prof. Ronald Plasterk tijdens zijn rede bij de viering van de Dies Natalis, de verjaardag van Wageningen Universiteit. De rede stond in het teken van ethiek in de wetenschap.

Plasterk, zelf als moleculair bioloog verbonden aan het Utrechtse Hubrecht-laboratorium en lid van de Commissie Biotechnologie bij Dieren, vroeg zich af of er redenen te bedenken zijn waarom voorstellen voor genetische manipulatie bij dieren anders moeten worden behandeld dan andere dierproeven. Plasterk vroeg zich af of er naast dierenwelzijn andere overwegingen zijn die een aparte behandeling van zulke proeven nodig maken.
‘Het maakt een muis niet uit of hij kanker krijgt doordat wij een gen hebben ingebracht of doordat we een stof hebben ingespoten.' Voorstanders van aparte behandeling gebruiken de 'intrinsieke waarde' van het dier vaak als argument om genetische manipulatie strenger te beoordelen dan andere dierproeven. En daar is in theorie wat voor te zeggen, zei Plasterk. Hij noemde het denkbeeldige voorbeeld van een kip die door genetische manipulatie blind is. 'Kippen worden nerveus als ze dicht op elkaar zitten. Het zou dus wel eens zo kunnen zijn dat een blinde kip gelukkiger is.' Toch zal iedereen de ontwikkeling veroordelen. En terecht, stelde Plasterk.
'Maar in de jaren dat ik lid was van de commissie biotechnologie bij dieren is er nooit een dergelijk voorstel ingediend. We kunnen ze in theorie bedenken, maar in de praktijk komen ze niet voor. Dat konden we jaren geleden niet weten, maar inmiddels mogen we concluderen dat dit overbodige regelgeving is die het best geschrapt kan worden.'
Plasterk zei dat hij geen liefhebber is van ethische commissies en professionele ethici die over van alles en nog wat adviseren. 'Dat zijn net taxichauffeurs, ze hebben overal een mening over.' Volgens Plasterk zijn open debatten nodig – naar het voorbeeld van de tv-programma’s Rondom Tien en Het Lagerhuis - waarin iedereen kan zeggen wat hij denkt. Ethici zouden zich alleen bezig moeten houden met de structuur van het debat. Niet met de inhoud.
Rector prof. Bert Speelman, die de viering opende, brak een lans voor samenwerking met de industrie. 'Wij willen dat onze kennis werkt en bijdraagt aan de ontwikkeling hier en elders in de wereld. Daar zijn we trots op.' Volgens de rector wordt het gevaar dat die samenwerking oplevert voor de onafhankelijke positie van de wetenschap vaak overdreven. Onderzoekers zijn niet snel te koop, en het bedrijfsleven zit juist te wachten op onafhankelijk onderzoek.
'Op het moment dat wij als universitaire wetenschappers onze onafhankelijkheid inleveren, zijn wij niet interessant meer voor dat vermaledijde bedrijfsleven.' En bovendien: 'een onderzoeker die louter een corporate belang wil dienen is wel gek om dat vanuit een universiteit te doen.' / KV

Zie ook andere berichtgeving over de Dies Natalis: ‘Gedragscodes zijn uitermate saai’

Re:ageer