Wetenschap - 1 januari 1970

Minder managers graag

De centrale ondernemingsraad (COR) bracht deze week advies uit over de geplande bezuinigingen bij de stafafdelingen van Wageningen UR. De personeelsvertegenwoordigers vinden het niet genoeg en willen de komende jaren blijven bezuinigen op de overhead. Een interview met voorzitter dr. Gerrit Bruin, en twee leden van de werkgroep die zich over de plannen heeft gebogen, ir. Gerrit van Vuren en ir. Jan te Boekhorst.

Gerrit Bruin, Jan te Boekhorst en Gerrit van Vuren (van links naar rechts). / foto Guy Ackermans

Als de plannen van de raad van bestuur worden uitgevoerd, neemt de overhead de komende jaren af van ruim twintig naar negentien procent bij DLO, en van dertig naar vijfentwintig procent bij de universiteit. Tevreden?
Gerrit van Vuren: 'Nou ja tevreden. Het is een eerste stap. Maar dit is nog lang niet genoeg. We hebben de laatste jaren een wildgroei gezien van de overhead. Vooral rond de vorming van de kenniseenheden is veel mis gegaan. Daardoor is de overhead gegroeid, terwijl het aantal mensen dat zich met onderwijs en onderzoek bezighoudt door de bezuinigingen juist is afgenomen. Die scheefgroei wordt nu voor het eerst aangepakt. Maar ik kan niet zeggen dat er een enorme stap wordt gezet. Eigenlijk is er relatief maar een marginale krimp in de overhead te zien. De raad van bestuur haalt haar doelstelling om 25 procent te bezuinigen bijvoorbeeld niet.'
Gerrit Bruin: 'Wij vinden dit plan nog onvoldoende. Wij willen daarom met de raad van bestuur duidelijke afspraken maken om de komende jaren verder te werken aan het terugdringen van de overhead. We willen dat wel op een andere manier doen. Nu is er overal 25 procent gekort. Dat is geen ramp omdat je niet snel te veel bezuinigt. Maar het zou natuurlijk veel beter zijn als er afgewogen keuzes worden gemaakt. Wij willen met de raad van bestuur afspraken maken om de verschillende afdelingen in de toekomst nog een keer tegen het licht te houden.’
Jan te Boekhorst: 'Uiteindelijk moeten de mensen op de werkvloer aangeven waar behoefte aan is, en waaraan niet. Dat zal de komende jaren moeten gebeuren.'

Jullie willen nog eens driehonderd banen schrappen de komende jaren. Kan dat?
Bruin: 'Dat weten we niet zeker, maar we willen wel dat er goed over wordt nagedacht. Als dat niet gebeurt, zijn we bang dat iedereen rustig achterover gaat leunen en dat kunnen wij ons niet permitteren. Dus of we driehonderd of tweehonderd banen kunnen schrappen weten we op voorhand niet. Maar we weten wel zeker dat we er nu nog niet zijn.'

Er moet een onderzoek komen naar de categorieën 'boventalligen' en 'overige overhead'. Wie vallen onder die noemer?
Van Vuren: 'Dat weten wij ook niet precies, vandaar het onderzoek. Maar onder boventalligen vallen mensen die geen functiebeschrijving hebben. In ieder geval een aantal van hen is bij vorige reorganisaties en door arbeidsconflicten hun baan kwijtgeraakt, en die zitten nu thuis, of ergens achter een bureau zonder duidelijke functie, terwijl ze wel doorbetaald krijgen. Het gaat om 65 voltijdbanen, die kosten de organisatie jaarlijks vier miljoen euro, de moeite waard om even naar te kijken. Wij willen in ieder geval niet meer mensen in deze categorie. De raad van bestuur heeft ons beloofd dat dat ook niet zal gebeuren. Als goedbetaalde managers hun functie verliezen, gelden dezelfde regels als voor iedereen.
Overige overhead is een categorie waaronder verschillende functies vallen. Directieraden en hun staf, maar ook de vergoeding voor de medezeggenschap. In totaal zijn dat tweehonderd voltijdbanen waarop in de huidige plannen niet bezuinigd wordt. Wij willen weten hoe die groep in elkaar zit, om te kunnen beoordelen of daar ook extra te bezuinigen is.'

‘Wij eisen een sterkere krimp in de functies van schaal elf en hoger’
Na deze ronde willen jullie meteen verder bezuinigen. Dat betekent weer onzekerheid op de afdelingen. Zouden jullie als ondernemingsraad niet juist voor het personeel op moeten komen?
Van Vuren: 'Wij willen niet nog eens formeel reorganiseren. Integendeel. Wij zijn erg teleurgesteld dat we nu volgens het principe Last in first out moeten werken. Het is toch verschrikkelijk om er zo uit te vliegen. Wat wij graag zouden zien is een andere organisatie waarbij de mobiliteit van medewerkers gestimuleerd wordt. Jonge mensen die een baan zoeken, zijn niet op zoek naar een hoog salaris. Op nummer één van het verlanglijstje staat altijd een goed loopbaanperspectief.’
Te Boekhorst: 'Het is natuurlijk niet ons doel om mensen op beleidsafdelingen dwars te zitten. Waar het ons om gaat is dat er meer geld komt voor onderwijs en onderzoek.'
Bruin: ' Wij willen dat Wageningen UR een organisatie wordt die kansen biedt aan mensen, zodat je ergens anders aan de slag kunt als blijkt dat je huidige werkzaamheden niet meer passend zijn.
Als mensen het idee hebben dat wij niet goed omgaan met de belangen van het personeel, kunnen ze dat binnenkort laten weten. Eind dit jaar zijn er verkiezingen. Als ze vinden dat wij te hard zijn, moeten ze niet op ons stemmen.'

De vorming van de kenniseenheden heeft volgens jullie nota tot een sterke vergroting van de overhead geleid. Hoe sterk?
Van Vuren: 'Omdat de overhead pas nu goed in kaart is gebracht, kunnen we niet met cijfers laten zien hoeveel bureaucraten de kenniseenheden hebben opgeleverd. Maar de kenniseenheid is vanuit de universiteit bezien in elk geval een extra bestuurslaag waar niemand op zat te wachten. Het model van DLO is ons opgelegd. Iedere laag die je in het leven roept, zorgt voor een stijging van de overhead, omdat elke directeur ondersteuning nodig heeft. Bovendien gaat elke laag op zoek naar informatie bij onderzoekers en de docenten die daardoor worden overladen met formulieren. Wat we nu zien is dat er bij verschillende kenniseenheden zelfs nieuwe bestuurslagen worden bijgemaakt, met centra of hoe ze ook heten. Het zal toch niet waar zijn dat er nog een laag tussen geschoven wordt?
Er moeten vooral minder managers komen. In de eerste plannen verdwenen relatief meer banen van schaal elf en lager dan van de hogere schalen. Er gingen dus uitvoerders uit, en er bleven managers en beleidsambtenaren over. Wij hebben de eis gesteld dat er een sterkere krimp in de functies van schaal elf en hoger gaat plaatsvinden.’

De reactie van de ondernemingsraad beslaat tien kantjes en bevat een lange lijst met gedetailleerde eisen die de raad van bestuur moet ondertekenen om groen licht te krijgen. Spelen jullie bestuurdertje?
Bruin: 'Nou, dat weet ik niet. Ik denk wel dat het nodig is om er druk op te zetten. Eerlijk gezegd vind ik dat we de afgelopen jaren te laks zijn geweest als ondernemingsraad. Wij vonden vier jaar geleden al dat er wat moest gebeuren aan de overhead. Toen wilde de raad van bestuur er nog niet aan. Het was tijd voor rust in de tent. Nu zie je wat daar van komt. Dus, nee, als we al op de bestuurdersstoel zouden gaan zitten, zou dat niet onterecht zijn. Wij hebben zes jaar geleden al gezegd dat er bij DLO dertig procent te veel mensen werkten. Iedereen kon dat op zijn klompen aanvoelen. Pas nu gebeurt er ook iets. Ik wou dat we dit eerder hadden gedaan. Als we nou belachelijke dingen zouden vragen, maar dat lijkt me niet.' Van Vuren: 'Als ik bestuurder was, zou ik blij zijn met deze ondernemingsraad.'

Korné Versluis

Re:ageer