Wetenschap - 26 september 2002

Minder broeikasgas met hoogproductieve rijst

Minder broeikasgas met hoogproductieve rijst

Wageningers scoren met goed nieuws voor milieu en rijstteelt

De hoogleraren Van Breemen en Kropff en de in Wageningen gepromoveerde dr Hugo Denier van der Gon krijgen veel respons van vakgenoten en de media op hun ontdekking dat hogere rijstproductie de methaanemissie verlaagt. "Het spreekt aan, omdat we eindelijk eens goed nieuws brengen vanuit de milieuhoek."

De ontdekking is al anderhalf jaar oud, maar na het verschijnen van hun artikel deze zomer in Proceedings of the National Academy of Sciences nam de aandacht explosief toe. BBC Worldnews en het tijdschrift Science Now besteedden er aandacht aan, gevolgd door Nederlandse dag- en vakbladen. Het wetenschappelijke tijdschrift Trends in Biotechnology wil er een beschouwing aan wijden.

"Na jaren onderzoek naar methaanemissies in rijstvelden is het leuk zo af te sluiten." Van Breemen, hoogleraar Bodemkunde en geologie, was verrast door de aandacht, maar heeft wel een verklaring: "Hogere landbouwproductie betekent meestal meer belasting van het milieu. Hier is het tegendeel het geval. Het is goed nieuws uit de landbouw- en milieuhoek." Daar komt bij dat de emissie van het broeikasgas methaan uit rijstvelden uitwerking heeft op wereldschaal. De methaanemissie draagt voor zo'n twintig procent bij aan de opwarming van de aarde, en rijstvelden nemen tien procent van de mondiale methaanemissie voor hun rekening.

Van Breemen: "Een andere verklaring voor de grote aandacht is dat we hebben laten zien dat rijst er een potje van maakt in de natte tijd. Het zijn hele ineffici?nte planten. Een flink deel van de gewasproductie lekt weg naar de bodem, en dient er als voedsel voor methaanvormende bacteri?n. Onze ontdekking is een nieuwe prikkel voor veredelaars om de rijstplanten te verbeteren. Een win-win situatie: de rijstproductie en het milieu gaan erop vooruit. "

Instituten voor rijstonderzoek kunnen met het nieuwe gegeven aan het werk. Het International Rice Research Institute (IRRI) in de Filippijnen bijvoorbeeld, dat productievere rijstplanten ontwikkelt door veredeling. Promovendus ir Paul Belder van de leerstoelgroep Gewas- en onkruidecologie werkt hier de helft van het jaar: "Door de komst van biotechnologie en de ontrafeling van het rijstgenoom bestaat er een grote kans dat er betere rijstsoorten worden ontwikkeld. Een belangrijk obstakel is wel dat de productievere rijstsoorten vaak slechter smaken. En consumenten, vooral in Azi?, staan daar toch vrij kritisch tegenover. Ongetwijfeld zullen er ook weer biotechnologen zijn die zeggen dat ze dat kunnen verhelpen."

Volgens hoogleraar Gewas- en onkruidecologie prof. Martin Kropff, die samen met Plant Research International en IRRI werkt aan het verbeteren en verduurzamen van rijstteeltsystemen, heeft de klassieke veredeling nog veel te bieden. "Biotechnologie hebben we niet meteen nodig. Ook kunnen we nog veel bereiken door een uitgekiend management van water, stikstof en andere voedingstoffen in de rijstteelt. Zo blijkt dat het telen van gewassen onder optimale omstandigheden niet alleen zorgt voor effici?nt gebruik van voedingstoffen en een hogere productie, maar ook nog eens goed is voor het milieu." | H.B.

Re:ageer