Wetenschap - 1 januari 1970

Miljoenenvoordeel door nieuw natuurbeleid

Tot het jaar 2017 gaat de overheid 800 miljoen euro besparen door de beslissing om zelf minder grond voor natuur aan te kopen en particulieren aan te moedigen hun grond tot natuur te maken. Nadeel is dat de grond wel natuur wordt, maar niet eigendom van de overheid. En na 2017 worden de kosten per jaar juist hoger.

Sinds 2003 volgt de overheid een nieuwe koers wat betreft natuurbeheer. Ze koopt minder grond zelf aan en steunt in plaats daarvan particulieren die hun grond een natuurbestemming geven. Bijna een kwart van de nog geplande grondaankopen voor de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) hoeft daardoor niet gekocht te worden. Het LEI becijferde dat die beslissing de overheid geen windeieren gaat leggen.
Wanneer de overheid land aankoopt voor natuur, kost niet alleen de aankoop geld. Ook het beheer van de natuur door terreinbeheerders als staatsbosbeheer, natuurmonumenten of de provinciale landschappen kost geld. De jaarlijkse kosten van aankoop plus de kosten van beheer komen dan neer op 1750 euro per hectare. Dat is meer dan wanneer de grond wel natuur wordt, maar eigendom blijft van particulieren. Dan betaalt de overheid een vergoeding aan de eigenaar voor het waardeverlies van het land doordat het land de bestemming natuur krijgt, plus een vergoeding voor het beheer. Wanneer het land een agrarische bestemming houdt, maar wel beheerd wordt als natuur zoals bij agrarisch natuurbeheer, krijgt de landeigenaar alleen een vergoeding voor het beheer.
Gemiddeld bespaart de overheid 450 euro per hectare natuur per jaar door deze beleidskeuze. Maar na 2017 draaien de jaarlijkse uitgaven weer om, waarschuwt onderzoeker drs. Aad Boers. Omdat na 2017 geen grond meer aangekocht hoeft te worden aangezien de EHS dan gerealiseerd is, gaat het voordeel van de besparing dan verloren en moet er per jaar meer uitgegeven worden aan beheer dan voorheen. Want de kosten van beheer van natuur door bijvoorbeeld boeren zijn acht keer zo hoog als de kosten die de terreinbeheerders rekenen.
Als de overheid de uitgespaarde 800 miljoen euro netjes zou bewaren, dan zou ze daarmee tot het eind van de eeuw die hogere kosten kunnen betalen. Nadeel is wel dat het land dan niet in eigendom van de overheid is, zegt Boers. Mocht de bestemming tegen die tijd om welke reden dan ook veranderen, dan kan dat de overheid weer meer kosten. Bovendien, zegt hij, is in deze berekening de waarde van de verschillende vormen van natuur buiten beschouwing gelaten. / JT

Re:ageer