Wetenschap - 27 november 2012

Miljoenen voor zoektocht naar nieuwe bacteriën

Hoogleraar microbiële fysiologie Fons Stams ontving vorige week een ERC Advanced Grant ter waarde van liefst 2,5 miljoen. Wij spraken hem - via Skype - in Braga, waar hij drie maanden per jaar visiting scientist is aan de Minho universiteit.

stams.jpg
U verdient één van de grootste wetenschappelijke beurzen. Hoe voelt u zich nu? 
‘Ten eerste vereerd, maar ik vind het ook mooi om erkenning te krijgen. Ik zie namelijk de noodzaak om nieuwe micro-organismen te kweken en beschrijven. De laatste jaren werd dit isoleren juist minder belangrijk gevonden, omdat je bacteriën ook met moleculaire technieken kunt bestuderen. Ik ben blij dat de beoordelende referenten het met mij eens zijn.'
U gaat met het geld dus op bacteriënjacht?
‘Precies. Als je met moleculaire technieken naar ecosystemen kijkt, dan blijkt meer dan 95 procent van de micro-organismen in de natuur nooit geïsoleerd. Daar is veel eer te behalen, omdat je vaak bacteriën vindt met niet eerder beschreven eigenschappen.'
En kan dat ook leiden tot nuttige toepassingen?
‘Voor mij als wetenschapper gaat het vooral om de drive en nieuwsgierigheid om te ontdekken wat onbekende anaërobe micro-organismen doen. Maar in deze bacteriën zit inderdaad een gigantische potentie voor de bio- en milieutechnologie. Bijvoorbeeld om organische afvalstromen om te zetten in nuttige producten. Misschien vinden we bacteriën in de natuur die het beter kunnen dan de bacteriën die nu gebruikt worden. Of onder gunstiger condities.'
Waarom bijt u zich al een carrière lang vast in dit ene thema? 
‘Vooral omdat ik anaërobe bacteriën uitermate boeiend vind, anders zou ik er acuut mee stoppen. Het is fascinerend te onderzoeken hoe gemeenschappen van anaërobe bacteriën met elkaar samenwerken. Al zal dat voor een buitenstaander wellicht moeilijk te begrijpen zijn.'
Maakt deze beurs het makkelijker om nieuwsgierig te blijven? 
‘Ja, omdat je zoveel geld krijgt is de noodzaak om steeds nieuwe projecten binnen te halen minder. Die ERC grant schept ruimte in dat opzicht. Ik ben van plan meer in het lab te zijn om zelf nieuwe anaërobe bacteriën te isoleren en direct betrokken te zijn bij het onderzoek dat medewerkers doen. Het is een mooi vooruitzicht om mijn fascinatie en kennis over anaërobe microbiologie op jonge onderzoekers over te brengen.'

Re:ageer