Wetenschap - 1 november 2001

Milieuverontreiniging maakt hardleers

Milieuverontreiniging maakt hardleers

Een PCB-achtige stof vermindert het vermogen van ratten om nieuwe kennis op te nemen. Dat ontdekte een Wagenings toxicologe. Onderzoekers hebben dezelfde milieuverontreinigende stof ook bij mensen aangetroffen. In concentraties die maar enkele tientallen keren kleiner waren dan bij de ratten van ir Ilonka Meerts.

Meerts begon haar experiment door drachtige ratten een week lang elke dag de PCB-variant toe te dienen. Toen de jongen waren geboren, onderwierp ze die aan een batterij onderzoeken. De promovenda zette de dieren bijvoorbeeld in een onbekende omgeving en onderzocht hoe snel de ratten die konden verkennen.

Dieren die waren blootgesteld aan de PCB-variant hadden meer tijd nodig dan dieren die geen vreemde stoffen hadden gekregen. Misschien komt dat, denkt Meerts, doordat door blootstelling de concentratie van het schildklierhormoon in de dieren verlaagd is. Dat hormoon stimuleert de ontwikkeling van de hersenen. Een andere mogelijkheid is dat de stof cellen in de hersenen beschadigt die nodig zijn voor het leerproces.

De resultaten stemmen tot zorg, vindt Meerts. "De afwijkingen kwamen ook voor bij ratten die lage concentraties in hun lichaam hadden. Ik vond ze bijvoorbeeld bij concentraties die enkele tientallen keren liggen boven de waarden die onderzoekers bij mensen hebben gevonden."

Het klinkt alsof je daar niet van wakker hoeft te liggen. Volgens Meerts valt dat nog te bezien. "In onze lichamen komen meer PCB-metabolieten voor dan die ik heb onderzocht. In sommige gevallen kun je de effecten van deze stoffen bij elkaar optellen." | W.K.

Meerts promoveert op 2 november bij prof. Jan Koeman, emeritus hoogleraar in de toxicologie, en prof. Bram Brouwer, hoogleraar Milieutoxicologie bij de Vrije Universiteit.

Re:ageer