Wetenschap - 1 januari 1970

‘Migratie helpt Afrika én het westen’

Migreren naar Italië is voor Burkinabé een uitweg uit de armoede. Migranten sturen geld terug naar huis, wat het welzijn van huishoudens sterk verbetert. Als er een betere infrastructuur zou zijn, zouden de investeringen met geld van migranten rendabeler zijn. En ook voor het westen is immigratie van Afrikanen goed, vindt promovenda Fleur Wouterse.

Ontwikkelingseconoom Wouterse onderzocht vier dorpen in Burkina Faso waarvan twee erom bekend staan dat er van daaruit veel migranten naar Italië vertrekken. Tweederde van de huishoudens hebben een familielid dat migreerde. Meestal binnen het land, bijvoorbeeld naar de hoofdstad. Zes procent vertrok naar het Westen, vooral naar Italië.
Het zijn vooral de rijkere huishoudens die familie naar Europa kunnen sturen. Niet iedereen kan een ticket betalen, en bovendien moeten migranten die op een toeristenvisum binnen komen laten zien dat ze voldoende geld hebben om van te leven. De bedoeling van de meeste migranten is om een paar jaar in Italië te werken en daarna terug te keren met spaargeld. Tussentijds maken de migranten ook geld over naar hun familie.
Dat geld is belangrijk voor de lokale economie. In Afrika vormen de overmakingen van migranten in het westen de op één na grootste externe bron van inkomsten. In de dorpen die Wouterse onderzocht bleek het geld overgemaakt door migranten in Italië het welzijn van huishoudens sterk te verbeteren.
Mogelijkheden voor productieve investeringen bleken echter beperkt en een deel van het overgemaakte geld wordt nu geïnvesteerd in vee. Dat vee wordt op beperkte schaal verhandeld. De investeringen van migranten zouden rendabeler kunnen zijn, stelt Wouterse in haar proefschrift, als de overheid van Burkina Faso zou zorgen voor betere wegen en telecommunicatie.
Naast een toename van kapitaalsinvesteringen, leidde migratie ook tot een afname van de inzetbare arbeid van huishoudens. En daardoor tot een afname van inkomsten uit arbeidsintensieve productie, zoals de teelt van voedselgewassen.
Wouterse denkt dat migratie vanuit Afrika naar Europa ook voor Europa goed is. ‘Ik vind het idee om de grenzen van Europa te sluiten niet sterk. Vanuit economisch perspectief is het ook vreemd: er is vrijhandel in geld, goederen en kennis en dat vinden we een goede zaak. Maar vrijhandel op de arbeidsmarkt zou niet goed zijn. Economisch gezien klopt dat niet.’ Europa kan de goedkope arbeid goed gebruiken om de vergrijzing op te vangen, denkt Wouterse. JT

Fleur Wouterse promoveert vrijdag 9 juni bij prof. Arie Kuyvenhoven, hoogleraar Ontwikkelingseconomie.

Re:ageer