Wetenschap - 1 januari 1970

Met overschot vitamine krijgen griep en verkoudheid ruim baan

Met overschot vitamine krijgen griep en verkoudheid ruim baan

Met overschot vitamine krijgen griep en verkoudheid ruim baan

Bang om ziek te worden? Geen zin in gedwongen bedrust, loopneus en rode
ogen? De supplementenindustrie heeft de oplossing, beweren paginagrote
advertenties in de huis-aan-huisbladen. Vitaminepillen voorzien het lichaam
van een vitaliteit waartegen geen virus is opgewassen. Klinkt goed. Maar
volgens de Wageningse aio ir Judith Graat is het allemaal geklets.
Graat deed proeven met een kleine zevenhonderd gezonde ouderen. Haar oudste
proefpersoon was 95 jaar. In die leeftijdsgroep overlijden elk jaar
tweeduizend mensen door wat artsen 'infecties aan de luchtwegen' noemen:
een verzamelnaam voor griepjes en verkoudheid. Graat wilde achterhalen of
daar door vitaminepreparaten iets aan te doen was.
De onderzoeker gaf haar proefpersonen vijftien maanden lang elke dag of een
placebo, of een laaggedoseerde multivitamine, of een capsule met vitamine E
of allebei de preparaten. De resultaten waren op zijn zachtst gezegd
teleurstellend. De proefpersonen die vitamine E hadden gekregen hadden om
te beginnen meer kans om ziek te worden dan de mensen die de vitamine niet
kregen. Daarnaast waren ze langer achter elkaar ziek en waren de
verschijnselen ernstiger. Ze moesten vaker in bed blijven, hadden vaker
koorts en hadden meer symptomen. Het maakte niet uit of gebruikers van
vitamine E ook een multivitamine slikten. Het effect van die multivitamine
op de kans om ziek te worden of het verloop van de ziekte was trouwens
nihil.
Prof. Ivonne Rietjens waarschuwt al jaren tegen het gebruik van hoge doses
vitamines. Ze is dan ook niet verrast door de onderzoeksuitkomsten. ,,Een
stof die in geringe hoeveelheden gezond is, kan in grote hoeveelheden juist
ongezond zijn'', zegt ze. ,,Vitamine E werkt in lage concentraties
bijvoorbeeld als een antioxidant, een stof die het lichaam beschermt tegen
agressieve verbindingen. In hoge doseringen zou de vitamine wel eens
andersom kunnen werken, omdat die zelf ook verandert in een agressieve
stof.'' De dosering vitamine E die Graat gebruikte was tweehonderd
milligram, twintig keer de hoeveelheid die je dagelijks via je voeding
binnen moet krijgen. Er is nog een andere mogelijke verklaring voor het
effect dat Graat heeft gevonden, zegt Rietjens. ,,Het lichaam gebruikt
agressieve stoffen om indringers op te ruimen. Misschien dat de vitamine E
die neutraliseert, en daardoor het immuunsysteem verzwakt.''
Graat onderzocht ook nog of de manier van leven van de ouderen van invloed
was. Het enige verband dat ze kon vinden was het drinken van alcohol.
Drinkers hadden dertig procent meer kans om ziek te worden dan niet-
drinkers. |
W.K.
Judith Graat promoveert op 18 december bij prof. Frans Kok, hoogleraar
Voeding en gezondheid, en prof. Evert Schouten, hoogleraar Epidemiologie
van de voeding.

Re:ageer