Wetenschap - 22 oktober 2009

'Met al dat canvas voor je ogen zie je geen moer'

Mardik Leopold van Imares stapt deze week in Buenos Aires aan boord van de klipper Stad Amsterdam. In de voetsporen van Charles Darwin reist de zeevogelbioloog de Beagle na. Resource sprak met hem vlak voor zijn vertrek.

13-Mardik-leopold-Marijke-.jpg
 Heb jij een beetje zeebenen?
'Nou, iets meer dan Darwin. Dat is zeker. Ik ben marien ornitholoog en zit voor mijn werk zes tot acht weken per jaar op zee. Ik word wel zeeziek, maar pas als ik niet meer kan werken door de zeegang.' 
Hoe kom jij eigenlijk op dat schip terecht?
'Via mijn vrouw, Katja Philippart. Zij werkt bij het NIOZ, het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee. Wij zitten met Imares op Texel in hetzelfde gebouw. De VPRO kwam voor het Beagle-project bij het NIOZ terecht. Katja is planktonbioloog en werkt aan de onderkant van de voedselketen op zee. Ik werk aan de bovenkant van die keten. Samen hebben we een plan ingediend bij de VPRO.'
Wat gaan jullie doen?
'Wij gaan onderzoeken of er een directe koppeling is tussen planktonproductie en de aanwezigheid van zeevogels. Tussen fytoplankton, zeg maar het gras van het ecosysteem, en zeevogels zitten een paar stappen. Men denkt vaak dat er een harde koppeling is, maar dat is schoolboekjeswijsheid. Wij gaan dat uitzoeken. We slepen allerlei apparatuur achter de boot aan. Die geeft informatie over onder andere de temperatuur van het water, het zoutgehalte en de fluorescentie. Dat laatste is een maat voor de aanwezigheid van fytoplankton. Elke dag krijgen we ook NASA-satellietbeelden van de chlorofylconcentratie in zee. Dat kun je namelijk zien vanuit de ruimte. Tegelijkertijd tel ik zeevogels en kijk ik wat ze doen.'
Ook de kinderen gaan mee. Kan dat zomaar?
'Tom en Kyra zijn negen en tien jaar. Die kun je niet vijf weken achter laten. Ik heb afgelopen weekeinde twee uur staan kopiƫren om voor vijf weken schoolwerk mee te kunnen nemen. De kinderen hebben deze week herfstvakantie. Nou, mooi niet. Vijf weken rekenen, taal, aardrijkskunde, geschiedenis kunnen ze makkelijk in een week doen.'
Darwin maakte volgens de VPRO 'de belangrijkste reis die ooit werd gemaakt'. Geldt dat ook  voor jou?
'Dat moet nog blijken. De faciliteiten voor onderzoek zijn moeizaam. Ik had liever een gewone boot gehad dan een zeilschip. Het is wel romantisch, die zeilen, maar met al dat canvas voor je ogen zie je geen moer.'
Nog iets van Darwin gelezen de laatste tijd?
'Natuurlijk. Meerdere boeken. Ik was ooit al twee keer aan The Origin of Species begonnen, maar dat leest zo traag en langzaam. Hetzelfde geldt voor zijn reisverslagen. This thing of darkness van Harry Thompson is daarentegen een echte page-turner. Hij zoomt in op de menselijke kant van de reis met de Beagle. De ontberingen die de bemanning leed zijn echt onbeschrijfelijk. Wat wij doen is daarbij vergeleken een veilig plezierreisje.'
Er is kritiek op het programma van de VPRO. Het zou te warrig, te oppervlakkig en weinig wetenschappelijk zijn. Wat vind jij?
Dat flitsende vind ik uitermate hinderlijk. Maar je mag aannemen dat ze bij de VPRO verstand hebben van programma's maken en van de doelgroep. Enige nederigheid past ons dus. Ik wil graag meer diepgang brengen, maar de vraag is hoeveel tijd je daarvoor krijgt.'

Re:ageer