Wetenschap - 25 juli 2002

Mensenwerk: Eric Roetman, student Internationale Ontwikkelingsstudies, helpt verslaafde daklozen

Mensenwerk: Eric Roetman, student Internationale Ontwikkelingsstudies, helpt verslaafde daklozen

'Op de Regenboog kun je mensen weer mens laten zijn'

Tegenover de grote penis, die als fontein dienst doet en waar omheen twee ballen draaien in het water, midden op de Wallen in Amsterdam, ligt het inloopcentrum van Stichting De Regenboog. Eric Roetman, student Internationale Ontwikkelingsstudies werkte er een half jaar lang elk weekend in de verslavingszorg.

De rosse buurt vormt de achtergrond van het verslavingswerk. Nogal eens stond Roetman voor de deur naar de bedrijvigheid op de Wallen te kijken. "De wallen zijn ??n grote toeristische attractie. Op sommige dagen is er niet veel verschil tussen het publiek dat je ziet bij het Dolfinarium en het publiek dat in de rosse buurt rondloopt." Tussen al die bedrijvigheid staat het inloopcentrum van De Regenboog.

Een verkoopster van de daklozenkrant op Hoog Catherijne vormde voor Roetman de aanleiding om juist daar vrijwilligerswerk te gaan doen. Roetman gaf haar drie gulden vijftig voor de krant, waarop ze opmerkte dat hij ??n gulden terug kreeg. Toen Roetman aangaf dat ze die gulden mocht houden, keek ze zo verbaasd, dat hij aan het denken werd gezet. "Ik zat in de trein en vroeg me af waarom ze zo verbaasd was over de fooi. Zouden er zo weinig mensen zijn die wat voor daklozen over hebben of wat voor hen willen doen?" Hij besloot op het internet op zoek te gaan naar een organisatie waar hij behulpzaam kon zijn. Er bleven er uiteindelijk twee over, maar bij ??n was het zo'n rommeltje, dat de keus snel was gemaakt: Stichting De Regenboog dus.

"De Regenboog zorgt voor dagopvang van verslaafde daklozen. Daar kun je mensen weer mens laten zijn. Ze kunnen er een kop koffie drinken, een boterham eten, schone kleren krijgen, douchen en wat praten met een vrijwilliger." Vooral dat laatste sprak Roetman erg aan. De gesprekken gingen bijna altijd over het leven op straat, waarbij Roetman leerde om vanuit het perspectief van de dakloze naar het dagelijks leven te kijken. "Sommige daklozen bedelden en vertelden over de vervelende dingen die mensen soms zeiden. Een vrouw vertelde over een vriendin van haar die op een trap een tasje probeerde te roven. Ze kreeg daarop een duw, viel van de trap naar beneden en bleef dood liggen. Het verhaal raakte me enorm. Je gaat opeens met heel andere ogen naar mensen op straat kijken."

Vriendschap blijkt voor verslaafden een groot probleem te zijn, omdat ze op veel momenten erg ego?stisch met zichzelf bezig zijn en nogal eens het vertrouwen van vrienden en familie schaden. "Als verslaafden een shot nodig hebben, dan zitten ze vaak echt 'hoog'. Dan moet het nu, nu, nu! Dan maken ze misbruik van de situatie en bedriegen familie en vrienden om aan geld te komen." E?n van de grote problemen van veel verslaafden is dan ook dat ze na een afkick in een enorm gat terecht komen. Bij familie en vrienden kunnen ze niet meer terecht en omdat de meesten een strafblad hebben, is werk vinden ook niet gemakkelijk. "Het valt me op hoe weinig begeleiding er is voor mensen die terug de maatschappij in willen. Je kunt wel afkicken, maar dan moeten er daarna wel kansen zijn om verder te komen."

In de tijd dat Roetman met verslaafden heeft gewerkt, is hij ook een beetje gaan begrijpen hoe een verslaving ontstaat en werkt. Dat een verslaving iemands eigen schuld is, gaat er bij hem dan ook niet zomaar in. "Dat zeggen mensen terwijl ze op een zondagmiddag met de familie onderuitgezakt op de bank hangen. Als alles in je leven goed is gegaan, dan kun je dat makkelijk zeggen. De meeste verslaafden hebben echter een hele nare achtergrond. Tot op zekere hoogte kan ik wel begrijpen waarom ze naar de drugs grijpen."

Het is misschien ook ??n van de redenen waarom Roetman het werk doet. Hij herinnert zich de periode dat hij zelf van de mavo werd getrapt en naar speciaal onderwijs moest, omdat hij alleen maar onvoldoendes haalde. "Op mijn nieuwe school kreeg ik een mentor die naar me luisterde en me hielp. Dat heb ik zo ontzettend gewaardeerd. En dat gevoel dat ik toen had, is altijd gebleven. Misschien, als ik me zo gewaardeerd kan voelen door een ander, kan ik ook aan anderen een gevoel van waardering geven."

Arin van Zee

Eric Roetman: "Tot op zekere hoogte kan ik wel begrijpen waarom ze naar de drugs grijpen." | Foto Guy Ackermans

Re:ageer