Wetenschap - 14 november 2002

Mensenwerk: Coen Elemans, onderzoeker in opleiding bij Experimentele Zoölogie, organiseert expositi

Mensenwerk: Coen Elemans, onderzoeker in opleiding bij Experimentele Zoölogie, organiseert expositi

"Alles is makkelijker te fotograferen dan kleine katten en slangen"

Van 11 november tot half mei volgend jaar exposeert een achttal Zodiac-medewerkers kunst van eigen hand in het gebouw. Initiatiefnemer en eerste exposant is Coen Elemans, OIO bij Experimentele Zo?logie. Hij kwam op het idee voor de expositie uit frustratie over het feit dat er nooit wat gebeurt op Zodiac. "Het werd tijd voor iets luchtigs tussendoor."

Kort na de zomer stuurde Elemans aan iedereen op Zodiac een e-mail met de vraag wie er mee wilde doen aan een tentoonstelling. Zeven mensen reageerden. Het resultaat is dat van hen het komende half jaar werk te zien is in de kantine en op de eerste verdieping van het gebouw. Elemans organiseerde het zo dat er iedere vier weken wat anders wordt tentoongesteld. "Na drie weken is het ook weer een week leeg, om op te laten vallen dat de kunst ook weer weg is." Hij zegt verder geen bedoeling te hebben met de expositie. "Bij statements zetten veel mensen meteen de hakken in het zand. Ik doe dit meer voor de lol. Ik vind het wel belangrijk dat iets er mooi uitziet. Dat is misschien een makkelijk te slikken statement."

Elemans zocht voor de tentoonstelling foto's van slangen, reptielen, amfibie?n en insecten uit. "Ik reis veel en maak dan ook veel foto's, vooral van slangen." Deze creaturen fascineren hem al sinds de lagere school, al kan hij niet onder woorden brengen waarom. "Het zijn vreselijk mooie beesten. Als ik er ??n zie, dan gebeurt er iets met me. Je loopt om een slang te vinden vaak met een hakmes door de derrie, terwijl de kans klein is dat je er een vindt. Je kunt er zomaar langs lopen. En als je dan wat vindt, moet je vrij snel foto's maken. Het lukt dan niet om op compositie te letten." Bij het doorkijken van zijn archief besefte Elemans dat bij veel van zijn foto's de nadruk ligt op karakteristieken als schubben of een houding om de slangen te kunnen determineren. Voor de expositie moest hij dus anders naar zijn eigen werk gaan kijken. "Niemand kent die beesten hier, laat staan dat ze ze op soort kunnen brengen." Een eerste selectie, die hij uit de twaalfduizend dia's die hij de afgelopen jaren maakte, bekeek hij daarom met een huisgenoot die op de kunstacademie heeft gezeten en vriend die ook natuurfoto's maakt. Dat gaf verrassende inzichten. "Zo riepen ze bij een foto van ??n of andere algemene, paarsblauwe hagedis met open bek 'Jezus wat is dat voor een monster?'. Terwijl ik het wel een schitterend beest vond, maar niet de mooiste foto."

Zijn eerste foto maakte hij als tweedejaars student, in 1995, met een camera die hij van iemand had overgenomen. Nadat dit toestel tijdens een duikvakantie in Isra?l werd gestolen kocht hij een oude Nikon, die het tot zijn verrassing nog steeds doet. "Camera's hebben veel te lijden onder zand, vocht en overal tegenaan bungelen. De mijne is zelfs al eens van een berg afgevallen. Ik poets hem vaak, maar binnenkort moet hij toch eens echt onder het mes."

Op vakantie vraagt hij vaak aan lokale mensen of ze weten of er in de buurt slangen zitten. "Al moet je in Thailand bijvoorbeeld wel uitkijken dat ze dan niet gelijk met vijftig dooie beesten aan komen zetten." Hij vertelt dat hij door het zoeken naar slangen vaak wel in geweldige situaties terechtkomt. "Ik heb eens drie dagen met een kerel over een Peruaanse rivier geroeid met overal rivierdolfijnen, apen en grote kaaimannen om me heen. Dat doe je anders niet. Alles is makkelijker te fotograferen dan kleine katten en slangen."

Elemans zou graag nog eens met een man of tien een paar maanden op zoek willen gaan naar slangen in een gebied waar nog maar weinig over bekend is. "Om ze goed te beschrijven hoef je geen beesten te doden en mee te nemen. Dat kan ook met foto's en voetafdrukken." Hoewel hij alle beesten liever in het wild ziet is nog steeds blij met de krokodil en drie koningsphytons die hij thuis heeft. "Het is jammer dat de regels voor het houden van beesten thuis steeds strenger worden. Kinderen bouwen zo geen fascinatie meer op en leren uit zichzelf niets over hun gedrag," aldus Elemans. | Yvonne de Hilster

Fotobijschrift:

Coen Elemans: "Je loopt om een slang te vinden vaak met een hakmes door de derrie, terwijl de kans klein is dat je er ??n vindt."

Re:ageer