Wetenschap - 1 januari 1970

Mens laat koolplanten en paternosterboom communiceren

Plantaardige bestrijdingsmiddelen hoeven de inzet van natuurlijke vijanden niet altijd te hinderen. De uit Zuid-Afrika afkomstige promovenda Deidre Charleston ontdekte juist dat koolplanten die bespoten worden met een extract van bladeren van de paternosterboom, geurstoffen vrijmaken die sluipwespen aantrekken en daarmee meehelpen de plaaginsect te bestrijden.

Plantenextracten met insectenbestrijdende of vraatremmende eigenschappen worden al sinds mensenheugenis gebuikt om gewassen te beschermen. Deidre Charleston onderzocht of zulke gewasbeschermingsmiddelen van natuurlijke oorsprong (GNO’s) gebruikt kunnen worden in combinatie met de biologische bestrijding van de koolmot. Deze mot vormt in Zuid-Afrika de belangrijkste plaag in koolgewassen. Er zijn een twintigtal sluipwespen bekend die als natuurlijke vijand van de mot kunnen optreden, maar in de praktijk blijkt deze het gewas niet afdoende te beschermen. Extracten van de paternosterboom, een aan de neemboom verwante plantensoort die in geheel Zuid-Afrika voorkomt, worden veel toegepast om insectenplagen te beheersen.
De plantaardige bestrijdingsmiddelen hebben een negatief effect op de ontwikkeling, voortplanting en overleving van de koolmot en blijken bovendien de vraat en eileg te verlagen. Uit het onderzoek van Charleston bleek dat een groter deel van de motlarven werden geparasiteerd door de sluipwesp Cotesia plutellae als deze larven zich bevonden op koolplanten die behandeld waren met het plantenextract. Analyse rond de koolplanten toonde aan dat een behandeling met het plantenextract leidt tot een grotere afgifte van vluchtige stoffen door de koolplanten zelf. Promotor prof. Marcel Dicke: ,,Er wordt vaak van uitgegaan dat de behandelde plant passief is, maar in dit geval reageert de ontvangende plant op de bespuiting met het aanmaken van geurstoffen die sluipwespen aantrekken. Je zou dit kunnen zien als een soort communicatie tussen kool en paternosterboom die door de mens wordt uitgevoerd.’’.|G.v.M.

Deidre Charleston promoveerde op 13 april bij prof. Louise Vet, hoogleraar Evolutionaire ecologie, en prof. Marcel Dicke, hoogleraar Entomologie.

Re:ageer