Wetenschap - 1 januari 1970

Meer toxoplasmose bij scharrelvarkens

Biologische vleesvarkens en scharrelvarkens zijn vaker besmet met de toxoplasma-parasiet dan reguliere varkens. Onderzoekers van de Animal Sciences Group bevelen daarom aan katten uit de varkensstal en uitloop te weren en voorlopig gewoon gif te gebruiken om muizen te bestrijden.

‘Consumenten kunnen een toxoplasmabesmetting relatief eenvoudig voorkomen door het vlees goed te verhitten’, zegt prof. Aize Kijlstra, onderzoeker bij de Animal Sciences Group en tevens deeltijdhoogleraar Experimentele oogheelkunde bij het Amsterdams Medisch Centrum (AMC). ‘Maar de mogelijk ernstige gevolgen van zo’n besmetting, die kan leiden tot gevaarlijke oogontstekingen en problemen bij de zwangerschap, roept de vraag op of je die verantwoordelijkheid alleen op het bordje van de consument kan leggen. Daarom raden wij varkenshouders aan zo min mogelijk katten op het bedrijf toe te laten. Het is een vervelende boodschap voor de biologische sector. De consument gaat er meestal vanuit een biologisch stukje vlees gezonder is, maar dat is dus niet altijd zo’, aldus Kijlstra.
Eind jaren zestig was meer dan de helft van de Nederlandse vleesvarkens besmet met de toxoplasma-parasiet. In de jaren tachtig was dit al teruggedrongen tot onder de één procent. In opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is onderzocht of welzijnverruimende maatregelen in de varkenshouderij gevolgen hebben voor de toxoplasmabesmetting bij de varkens. Hiertoe zijn bloedmonsters afgenomen op 16 biologische vleesvarkensbedrijven, 17 scharrelbedrijven en 30 reguliere bedrijven. Bijna vijf procent van de scharrelvarkens en ruim één procent van de biologisch gehouden varkens blijkt besmet, terwijl op de reguliere bedrijven geen besmette varkens werden gevonden. De relatie met katten lijkt overduidelijk. Op de biologische- en scharrelbedrijven zijn twee tot drie keer zoveel katten aanwezig als op reguliere bedrijven. De katten worden vooral ingezet bij de ongediertebestrijding en hebben vaak ook toegang tot het strooisel of het voer. Reguliere varkenshouders passen vrijwel altijd gif toe in de ongediertebestrijding.
Kijlstra: ‘Katten spelen een rol bij de besmetting, maar er zijn ook andere risicofactoren. Een varken kan ook geïnfecteerd raken als hij een besmette muis opeet. Van katten die besmet zijn is echter bekend dat ze in een paar weken tijd wel honderd miljoen eitjes van de parasiet kunnen verspreiden. Bovendien zijn katten ook helemaal niet zo efficiënt in het bestrijden van muizen’. Probleem is dat er bij ongediertebestrijding geen echte alternatieven bestaan voor gif. Onderzoekers van de Animal Sciences Group gaan hier naar op zoek.
Kijlstra geeft toe dat het nog niet makkelijk zal zijn katten helemaal van het boerenerf te weren. ‘Katten zijn zo ingeburgerd. Ook als je zelf geen katten hebt, hoe zorg je er dan voor dat je geen katten van de buurman op bezoek krijgt?’ / GvM

Re:ageer