Wetenschap - 2 december 2010

Mediahype verrast onderzoekers

Media storten zich op omstreden Wagenings wifi-onderzoek. Universiteit betreurt ongewenste hype.

Bomen die drie maanden worden blootgesteld aan elektromagnetische (EM) straling van wifi-apparatuur ondervinden daar mogelijk negatieve gevolgen van. Onderzoekers van het Laboratorium voor Plantencelbiologie brachten die boodschap ruim een week geleden in talloze media in binnen- en buitenland, met bruine bladeren binnen handbereik om hun verhaal kracht bij te zetten.
De suggestie werd gewekt dat de straling van draadloos internet gevaar oplevert voor levende organismen. Een conclusie met verstrekkende gevolgen. Weerspraak van collega-onderzoekers bleef dan ook niet uit. 'Ik kan me niet voorstellen dat ze dit verhaal goed rond hebben', luidde een van de reacties. TNO, die zijdelings bij het onderzoek betrokken was, constateerde dat het verhaal 'slecht en extreem' in het nieuws is gekomen. 'Daar zijn we best pissig over.'
Gevoelig onderwerp
Wat is er gebeurd? De betreffende onderzoekers doen er inmiddels het zwijgen toe en verwijzen naar een persbericht. Zeker is wel dat niet zij het nieuws naar buiten brachten, maar de gemeente Alphen aan den Rijn, opdrachtgever van het onderzoek. Die publiceerde het bericht in het blad Tuin en Landschap, waarna de media zich en bloc op het onderwerp stortten. Een ongelukkige gang van zaken, vindt Simon Vink,  woordvoerder van Wageningen UR. Hij zegt in een reactie dat het gebruikelijk is dat resultaten van onderzoek eerst worden gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift voordat ze verder naar buiten worden gebracht. Dat is een zekere kwaliteitsgarantie en zorgt ervoor dat het wetenschappelijk debat over een onderwerp van start kan gaan. 'Dat is nu niet gebeurd, en dat is jammer, ook voor de onderzoeker in kwestie', zegt hij. 'Het risico is dat er een maatschappelijk debat ontstaat over wat in feite nog de aantekeningen van de onderzoeker genoemd mogen worden.' Volgens Vink kunnen we nu het beste afwachten totdat de resultaten gepubliceerd zijn en vervolgonderzoek mogelijk de resultaten bevestigt. 'Dat is overigens ook een werkwijze die universitaire onderzoekers in alle gevallen prefereren. Dus zeker ook bij zo'n gevoelig onderwerp als dit', aldus Vink.

Re:ageer