Wetenschap - 1 januari 1970

Marten Joustra | Bomen in winterrust

Marten Joustra | Bomen in winterrust

Marten Joustra Bomen in winterrust

Naam Marten Joustra, 61 jaar

Project Tests voor vitaliteit en winterrust van houtige gewassen

Instituut Proefstation voor de Boomkwekerij

Budget Ruim vijf miljoen gulden voor 3,5 jaar

Aanvang project 1 maart 1996

Looptijd Tot en met 31 augustus 1999

Financiers EU, LNV, Productschap Tuinbouw

Partners Vijftien instellingen, waarvan twaalf in het buitenland en drie in Nederland: ATO-DLO, CPRO-DLO en Landbouwuniversiteit (laboratorium voor Monoklonale antilichamen)

Als iemand een boom koopt, kan je niet zien of die goed zal hergroeien of niet. Hij is in rust. Daarom is er behoefte aan een snelle methode om de vitaliteit en de winterrust van een boom te bepalen. Denk eens aan een bosbouwer in Zweden die honderd hectare bos wil beplanten. Die heeft miljoenen bomen nodig. Dan is het aantrekkelijk om een snel een kwaliteitsmonster te kunnen nemen.

In Canada, de Verenigde Staten en Zweden is een methode in gebruik maar die duurt erg lang. Ze potten een aantal bomen op en kweken die op onder gecontroleerde klimaatomstandigheden. Na drie tot vijf weken bepalen ze de wortelgroei.

Een test die de mate van hergroei bepaalt is belangrijk voor heel Europa, omdat er veel in bomen wordt gehandeld. Juist in die handelsfase kan veel mis gaan. Vooral gewassen met een kale wortel zijn dan kwetsbaar, bijvoorbeeld voor uitdroging. Op dit moment is het niet mogelijk om ongestoorde hergroei te garanderen. Daarom heb ik in 1995 het initiatief genomen om in Europees verband naar nieuwe testmethoden te zoeken.

De tests om de winterrust te bepalen zijn vrijwel gereed. Daarmee kan je het beste rooitijdstip vaststellen. Er zijn verschillende methoden ontwikkeld. Het ATO en het CPRO werken aan een biochemische methode. Wij ontwikkelen fysische en fysiologische tests. Zo meten we de elektrische geleiding als maat voor de winterrust. Je steekt twee pennetjes in de stam en meet de weerstand daartussen. Hoe minder vocht, hoe minder weerstand, en hoe dieper de winterrust.

Een ander methode is vervolmaakt in Schotland. Daar beoordelen onderzoekers de beschadiging van de celwand. Dat doen ze door de hoeveelheid elektrolyten te meten die uittreden uit een stukje weefsel in gedestilleerd water. De hoeveelheid elektrolyten in het water is een maat voor de winterrust.

Dat principe van uittreding van elektrolyten gebruiken we ook voor het bepalen van de vitaliteit van de plant. Als er weinig elektrolyten uittreden, zijn de celwanden niet of weinig beschadigd door bevriezing of verdroging.

,,De tests zijn nog niet helemaal praktijkrijp. Bij de start van het project hadden we gehoopt dat ze nu al gereed zouden zijn. Daarvoor is een vervolgproject nodig, dat al in de maak

is.220' L.N., foto Nout Steenkamp

Re:ageer