Wetenschap - 15 februari 1996

Management-blokken in Professional Masters

Management-blokken in Professional Masters

Een onderwijsblok is meer dan het achter elkaar plakken van een aantal vakken. Bij agrarische hogescholen is hier ervaring mee opgedaan in de Professional Masters-opleidingen. Persoonlijke vorming, bedrijfskundige vakken en het schrijven van een bedrijfsplan zijn geintegreerd in managementblokken. Ik ben een beetje bang dat de LUW zo'n blok toch nog teveel zou opzetten als: deze vakgroep doet de maandag, die vakgroep de dinsdag, enzovoorts."


De richtingsonderwijscommissies (roc's) van de LUW moeten nieuwe onderwijsprogramma's gaan maken met onderwijsblokken. Alle richtingen moeten een thematisch blok maken, de vijfjarige opleidingen moeten daarnaast ook nog een beroepsvoorbereidend blok opstellen. In deze blokken moeten studieonderdelen na elkaar, in plaats van naast elkaar, worden aangeboden en verwerkt, met als doel het beter op elkaar afstemmen van onderwijsactiviteiten en leeractiviteiten".

De bedenker van deze definitie, de Maastrichtse onderwijskundige Wijnen, ziet intensiteit en integratie als de twee belangrijkste principes van blokonderwijs. De student is geconcentreerd bezig met een studieonderdeel, waarin de kennis van verschillende vakgebieden in een thema wordt geintegreerd, danwel de theorie en praktijk binnen een vakgebied wordt samengebracht. In den lande wordt al geexperimenteerd met dit Maastrichtse model. De Rijksuniversiteit Limburg, die het hele onderwijs heeft verblokt, behaalt namelijk hoge studierendementen.

In Wageningen gaat de primeur naar de twee Professional Masters-opleidingen. Urban Forestry heeft een vak Projectmanagement en communicatie en Landbouwplantenteelt kreeg onlangs groen licht van het LUW-bestuur voor het blok Management. Deze vakken vertonen een sterke gelijkenis met de beroepsvoorbereidende blokken die de vijfjarige opleidingen moeten gaan maken.

De twee onderwijsblokken zijn opgezet door agrarische hogescholen. Larenstein uit Velp ontwikkelde voor de bosbouwers het managementblok, de hogeschool in Dronten deed dat voor de landbouwplantentelers. De beroepsgerichte Masters-opleidingen zijn een gezamenlijk initiatief van de LUW en de agrarische hogescholen en de initiatiefnemers hebben een werkverdeling gemaakt: LUW doet de verdieping van de studie, de hogescholen doen het managementblok en samen verzorgen ze een integratieblok.

Vertaalslag

Wij hebben de indruk dat afgestudeerden van het hoger onderwijs over het algemeen voldoende kennis hebben over hun vakgebied", aldus onderwijscoordinator ir W. van de Weg in Dronten. Maar je hoort vaak van werkgevers dat de vertaalslag van die kennis naar een beroepssituatie over het algemeen onvoldoende is. Afgestudeerden hebben een slechte communicatie en presentatie, een onvoldoende strategisch inzicht, een onvoldoende kritische houding naar zichzelf. Dat zijn factoren die een goed functioneren van de manager in de weg kunnen staan. Kennis bezitten zonder daar iets mee te kunnen doen, heeft weinig zin."

Van de Weg denkt dat er een rationele verklaring is voor de slechte vertaalslag van kennis naar de praktijk. De kennisontwikkeling gaat de laatste jaren heel erg snel, kennis is dus heel relatief. Het gaat er in beroepssituaties daarom vaak om dat je goed kunt communiceren. Dingen gaan kapot door miscommunicatie. Dat geldt niet alleen voor Wageningers, het is een algemeen probleem dat hoger opgeleiden die vaardigheden missen."

De opzet van het managementblok is helemaal nieuw voor de hogeschool in Dronten: onderdelen bestonden al wel, maar de combinatie is uniek. In Velp is het blok geent op een cursus voor een post-hbo opleiding Land and water management. Het unieke is volgens Van de Weg dat het persoonlijk aspect heel sterk wordt benadrukt. Een dag in de week is ingeruimd voor persoonlijke planning en reflectie met een docent. Dan wordt gekeken of de leerdoelen die vooraf per student zijn gesteld, worden gehaald. Als iemand bijvoorbeeld wil leren presenteren, wordt daar extra op gelet."

Verandermanagement

Elke maandag van de week is ingeruimd voor het onderdeel de lerende manager, waarin aandacht is voor communicatieve vaardigheden, leidinggeven en verandermanagement. De dag daarop staat in het teken van het management van een organisatie. De donderdag en vrijdag moet de leerstof in een concrete bedrijfssituatie worden toegepast. Het eindprodukt is een compleet bedrijfsplan.

Hoewel de bestuurlijke vaardigheden voor een landbouwplantenteler niet wezenlijk zullen verschillen van die voor een bosbouwer of veehouder, hebben de hbo-instellingen toch gekozen om per vakgebied een eigen cursus te maken. Pas dan, zo meent Van de Weg, kunnen de studenten ervaren dat bedrijfskunde, communicatie en leidinggeven ook op hen van toepassing zijn. In Velp bestaat het blok naast twaalf uur college en twaalf uur werkcollege uit de themablokken leidinggeven, onderhandelen in conflictsituaties, groepsprocessen leiden, adviseren en gespreks- en vergadertechnieken.

Het discussiepunt is natuurlijk of dit in een academisch curriculum thuishoort. Het niveau van de Professional Masters vormt wel vaker een twistpunt. Onlangs werden de onderhandelingen tussen universiteit en hogescholen over een Pr.M. Tuinbouw afgebroken, omdat de hogescholen de afstudeervakken wilden verzorgen. Aan de andere kant wordt steeds breder onderkend dat Wageningen niet alleen wetenschappers opleidt, maar dat de afgestudeerden vooral als managers en adviseurs aan de bak komen.

Ik heb niet het idee dat de Wageningers tijdens het blok uit hun neus zitten te eten", zegt plaatsvervangend coordinator ir L.C.M. Brusse van de opleiding uit Velp. Ze kunnen hier wel degelijk wat leren. Na de training sociale vaardigheden is iedereen bekaf, omdat het zo intensief is. Het aardige is dat je gedurende de cursus ook merkt dat mensen anders, vooral duidelijker, met elkaar omgaan. En ook het onderdeel technisch Engels wordt door iedereen gewaardeerd, omdat het is gericht op presentaties in en van bedrijven."

Kan de universiteit een dergelijke cursus ook verzorgen? Het belangrijkste is de integratie van verschillende aspecten en de persoonlijke benadering", meent Van de Weg. Misschien zijn wij meer dan de LUW gewend om in teaching teams sterk samen te werken. Ik ben een beetje bang dat de LUW zo'n blok toch nog teveel zou opzetten als: deze vakgroep doet de maandag, die vakgroep de dinsdag, enzovoort."

Re:ageer