Wetenschap - 21 november 2002

Malariamug houdt niet slechte adem

Malariamug houdt niet slechte adem

Een Wageningse promovendus heeft de smaak van malariamuggen leren doorgronden. In proeven waarin muggen moesten kiezen tussen twee verschillende mensen wist Richard Mukabana in meer dan negentig procent van de gevallen te voorspellen wie de muggen zouden kiezen. Mukabana baseerde zich daarbij op de lichaamstemperatuur van de proefpersonen.

"Onze apparatuur mat de lichaamstemperatuur tamelijk precies", zegt Mukabana. "Ik merkte al snel dat de muggen de voorkeur hadden voor iemand met een hogere lichaamstemperatuur." Al vanaf een halve honderdste graad Celsius hadden de muggen een duidelijke voorkeur. Was dat temperatuurverschil er niet, dan reageerden de muggen op de vochtigheidsgraad. De muggen gaven de voorkeur aan mensen die weinig vocht afscheidden.

De promovendus heeft een evolutionaire verklaring voor het verband. "Bij een hoge lichaamstemperatuur zit het bloed vlak onder de huid en is het minder stroperig", zegt hij. "De mug heeft minder tijd nodig om het bloed aan te prikken en heeft dus ook minder kans om te worden doodgeslagen." Voor de afkeer van zweet heeft Mukubana geen verklaring voorhanden.

Dat geldt ook voor een andere ontdekking die Mukabana deed. Toen hij malariamuggen liet reageren op verschillende soorten menselijke luchtjes, ontdekte hij dat muskieten niet van menselijke adem houden. "Muskieten worden aangetrokken door de lichaamsgeur van mensen", zegt Mukabana. "Van de gassen die vrijkomen uit de menselijke huid, om precies te zijn. Maar menselijke adem schrikt ze af. Muskieten vinden de ene mens aantrekkelijker ruiken dan de ander, en als je de mensengeur in componenten ontleedt, dan zie je dat de adem het verschil in voorkeur veroorzaakt. Voor malariamuggen ruikt de huid van alle mensen ongeveer even aangenaam. Maar de adem van sommige individuen is voor hen afstotend." | W.K.

Richard Mukabana promoveert op 2 december bij prof. Joop van Lenteren, hoogleraar in de entomologie.

Re:ageer