Wetenschap - 2 november 2011

Makkelijk vogelgriep aantonen bij trekvogels

Veldwerkers kunnen voortaan makkelijker gevaarlijke vogelgriep vaststellen bij trekvogels met behulp van zogeheten FTA-kaarten. Deze methode is zeer geschikt om vogels in afgelegen gebieden te controleren, zegt de Wageningse promovendus Robert Kraus.

trekvogels.gif
Trekvogels spelen een belangrijke rol bij de verspreiding van hoogpathogene vogelgriepvirussen in de wereld, naast handel en transport. Er is inmiddels een internationaal programma om vogels op hun trekroute (van bijvoorbeeld Azie naar Europa) te controleren op de aanwezigheid van het griepvirus. Dat gebeurt met een virologische test waarbij de virussen intact in een vrieskist naar een laboratorium moeten worden vervoerd. Deze test vereist strenge veiligheidsvoorschriften en de nabijheid van een bevoegd laboratorium. Op afgelegen delen van de trekroutes zijn die faciliteiten niet aanwezig.
De nieuwe test van Kraus werkt met FTA-kaarten, ofwel een speciaal filterpapier dat genetische informatie via het RNA in bijvoorbeeld vogelpoep vastlegt. De methode wordt al zo'n vijftien jaar gebruikt voor analyse in de biotechnologie, maar nog niet om vogelgriep op te sporen. Het voordeel van de methode is dat het griepvirus inactief wordt en dat het materiaal bij kamertemperatuur kan worden vervoerd. Ideaal voor de monitoring en early warning van vogelgriep in minder ontwikkelde landen.
Kraus testte het FTA-papier met Zweedse collega's in een vogelobservatorium in Zweden en concludeert dat de methode het vogelgrieptype goed vastlegt voor analyse in het lab. De methode is iets minder gevoelig dan de standaard methode, zegt Kraus, maar vormt een prima aanvulling in de internationale monitoringsprogramma's. Daar wordt de FTA-methode (Flinders Technology Associates) nog niet gebruikt.
Kraus publiceerde zijn resultaten in een videojournaal in het online magazine Journal of Visualised Experiments (JoVE). Daarmee is hij de eerste Wageningse onderzoeker die een video over zijn onderzoek maakte voor dit online tijdschrift. JoVE beoogt met de video's de reproduceerbaarheid en transparantie van wetenschappelijk onderzoek te vergroten. Kraus werkte tot voor kort bij de Resource Ecology Group in Wageningen, maar is inmiddels werkzaam bij het Senckenberg Research Institute in Frankfurt, Duitsland. Hij promoveert in december op zijn onderzoek.
 

Re:ageer